Provincie maakt eigen plan voor landelijk gebied in Drenthe

Om vanaf medio 2027 weer vergunningen te kunnen verlenen, moet de stikstofuitstoot snel omlaag en is herstel van Natura 2000-natuur nodig. Dit is een voorwaarde om woningbouw op gang te brengen, PAS-melders te helpen en de Drentse economie weer ruimte te geven voor ontwikkeling.

Drentse aanpak

Drenthe kiest voor een generieke aanpak voor de veehouderij,  gebiedsprocessen en maatwerk. In het Drentse plan geven boeren zelf richting aan de toekomst van hun bedrijf. De provincie wil een norm vaststellen waar veehouders later aan moeten voldoen; voor melkveehouders wordt dat een haalbaar stikstofreductiedoel. Voor pluimvee- en varkenshouderij wil Drenthe inzet van beste beschikbare technieken. Een grote stap wil de provincie zetten met het doel om in 2035 43% minder emissies te hebben dan in 2019; een deel daarvan is al bereikt. Bestaand beleid levert volgens de provincie al 14% daling in 2030 op. De uitwerking, vooral van de norm, gebeurt samen met  sector en partners; hierover volgt duidelijkheid vóór de zomer van 2026. Bij het uitwerken van de norm wordt ook bepaald hoe de stikstofreductie ook echt behaald wordt, zodat er sprake is van juridisch geborgde maatregelen die standhouden bij de rechter. Met de 43% reductie zal de provincie per gebied kijken wat er nog verder aan maatregelen nodig is om te zorgen dat er weer vergunningen verstrekt kunnen worden.

Boer aan het roer

“Wij willen graag dat je als boer aan het roer staat van je eigen transitie en zetten daarom volop in op doelsturing. Het doel ligt daarbij vast, maar de weg ernaartoe bepaalt de boer zelf” aldus gedeputeerde Gert-Jan Schuinder.

Drenthe heeft hier al veel ervaring mee. Boeren worden bijvoorbeeld in het programma Duurzaam Boeren Drenthe beloond voor het behalen van prestaties voor onder andere verlaging van stikstof- en fosfaatoverschotten, verlagen van broeikasemissie en efficiënter gebruik van eiwit van eigen land. Deze prestaties, uitgedrukt in Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s), geven inzicht in hoe het bedrijf presteert en bieden handelingsperspectief om dit te verbeteren.

Gedeputeerde Schuinder: “Deze aanpak zien wij echt als een belangrijk instrument voor het realiseren van doelen in onze provincie. We geven boeren de kans zelf te bepalen hoe zij hun doelen (norm) halen binnen hun bedrijf. Het is echter niet vrijblijvend.”

Voor water- en natuurdoelen moet Drenthe voldoen aan Europese regels. De waterdoelen moeten al in 2027 gehaald zijn. Dat vraagt extra maatregelen voor de waterkwaliteit en de hoeveelheid water in en rond Natura 2000-gebieden. Voor natuur richt de aanpak zich op het versterken van Natura 2000, herstel van landschap en meer biodiversiteit, ook buiten de natuurgebieden. Voor de terreinbeheerders ligt er een belangrijke taak om de maatregelen in de natuurgebieden te nemen die nodig zijn voor natuurherstel. Agrarisch natuurbeheer krijgt daarbij een grotere rol. Deze aanpak kan  betekenen dat een klein deel van de landbouwgrond op termijn minder geschikt wordt voor landbouw en een natuurbestemming kan krijgen.

Aandachtsgebieden

In vijf gebieden in Drenthe komen veel vraagstukken rondom natuur, water, stikstof, klimaat en landbouw samen. Maatregelen dienen daar meerdere doelen tegelijkertijd zodat de noodzaak om hier te starten groter is. Het gaat om: (1) het Drentsche Aa-gebied, (2) Elperstroomgebied, (3) Zure Venen (tussen Uffelte en Ruinen), (4) Vledder Aa en Wapserveensche Aa en (5) het Oude Diep. De provincie gaat hier in de komende jaren gebiedsprocessen voor opstarten om samen met de omgeving invulling te geven aan de verschillende doelen.

In de gebieden Noordbargeres in Zuidoost Drenthe en Grote Masloot in Noordwest Drenthe komt ook een aparte gebiedsuitwerking. In Noordbargeres gaat het om een plan voor maatregelen om de drinkwaterwinning te  beschermen en in Grote Masloot om het verbeteren van de kavelstructuur in samenhang met het herstel van het beekdal.

Samen met betrokkenen

Voor alle maatregelen geldt dat de provincie dit zoveel mogelijk doet in samenwerking met de betrokkenen uit het gebied, waaronder boeren en terreinbeheerders. Door bijvoorbeeld samen met boeren te kijken naar hun bedrijf en grond in een gebied en de vraagstukken die er liggen wordt
duidelijk hoe verplaatsingen, kavelruil, herinrichtingen en landbouwstructuurverbetering het beste plaats kunnen vinden. Met  terreinbeheerders maken we afspraken over beheer en onderhoud. De provincie zet hiervoor een deel in van het door het Rijk beschikbaar gestelde budget.

Gedeputeerde Gert-Jan Schuinder: “In de definitieve versie van het programma nemen we ook de voornemens uit het nationale coalitieakkoord mee. Die sluiten goed aan bij onze gebiedsgerichte aanpak en geven er extra steun aan. Bovendien zien we kansen om voor onderdelen waarvoor nu nog geen budget is, alsnog financiering van het Rijk te krijgen.”

Inloopavonden en zienswijze indienen

Het ontwerpprogramma TLGD wordt op 13 februari 2026 ter inzage gelegd. Iedereen kan dan tot en met 27 maart 2026 een zienswijze indienen op het ontwerpprogramma. De provincie houdt in de periode dat het programma ter inzage ligt meerdere inloopavonden in de gehele provincie. Iedereen is welkom voor meer informatie en om vragen te stellen. Medewerkers van de provincie zijn aanwezig om vragen te beantwoorden.