Geactualiseerd Natura 2000‑beheerplan Fochteloërveen ter inzage

Uniek en kwetsbaar hoogveen

Het Fochteloërveen is een uitgestrekt natuurgebied op de grens van Drenthe en Fryslân en maakt deel uit van de voormalige Smilder Veenen. Ondanks eerdere vervening is een groot deel van het oorspronkelijke hoogveen behouden gebleven. Het gebied behoort tot de weinige plaatsen in Nederland waar nog actief hoogveen voorkomt en is van grote betekenis voor de biodiversiteit. Het biedt leefruimte aan zeldzame soorten zoals het veenhooibeestje, de kraanvogel en de zeearend en vormt daarnaast een belangrijke rustplaats voor trekvogels. Ook voor reptielen is het gebied van grote betekenis: het Fochteloërveen behoort tot de weinige gebieden in Nederland waar de adder, ringslang én gladde slang voorkomen.

De natuur in het Fochteloërveen staat vooral onder druk door stikstofdepositie, verdroging en de opmars van invasieve plantensoorten. Hierdoor raken waardevolle hoogveenvegetaties aangetast, nemen grassen, struiken en exoten toe en verslechteren de leefomstandigheden voor kwetsbare planten- en diersoorten. Daarnaast vormt de geïsoleerde ligging van het gebied ten opzichte van andere natuurgebieden een knelpunt en zijn er zorgen over verontreiniging en verstoring.

Maatregelen binnen en buiten het gebied

Om de natuurdoelen voor het Fochteloërveen te behalen, zijn naast maatregelen in het natuurgebied zelf ook maatregelen in de omgeving nodig. De afgelopen jaren is binnen het gebied al veel gedaan aan waterbeheer, natuurherstel en het beperken van verstoring. Een belangrijk onderdeel is het programma Fochteloërveen Toekomstbestendig, waarin tot 2030 ongeveer 60 kilometer nieuwe zandleemkades wordt aangelegd om de waterstand beter te kunnen reguleren en het hoogveen duurzaam te herstellen. Aan de rand van het natuurgebied werken boeren in samenwerking met overheden en natuurbeheerders binnen de Pilot Veenhuizen aan een stevige stikstofemissiereductie van 60%.

Relatie met andere processen

Naast de werkzaamheden in en rondom het gebied wordt er ook breder gewerkt aan de stikstofopgave. In Drenthe is op 1 juli het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD) vastgesteld waarin we werken aan natuurherstel en minder stikstofuitstoot. Datzelfde doet Fryslân met de Friese Aanpak Stikstofreductie en Natuurherstel die dit voorjaar als concept werd gepresenteerd.

Gedeputeerde Henk Emmens: “Met goed natuurbeheer en een geborgde stikstofreductie ziet het er goed uit voor de toekomst van het Fochteloërveen en de omgeving. De natuur kan verder herstellen en ik verwacht dat we in dit gebied als één van de eerste in Drenthe weer zicht gaan krijgen op vergunningverlening. Dit is wat er mogelijk is als in een gebied boeren, natuurorganisaties en overheden de handen in elkaar slaan.”

Terinzagelegging

Het ontwerp‑beheerplan ligt ter inzage vanmaandag 7 september tot en met 18 oktober 2026. Iedereen kan in deze periode het plan bekijken en een zienswijze indienen.