Natuurbranden

Natuurbranden vormen een groeiende uitdaging voor natuurgebieden en de leefomgeving. Door klimaatverandering en veranderend landgebruik neemt het risico toe, waardoor een gezamenlijke aanpak noodzakelijk is. Samen werken we aan preventie, beheersing en een toekomstbestendige strategie voor Drenthe.

Samenvatting

De provincie Drenthe werkt samen met de Drentse gemeenten, Veiligheidsregio Drenthe, waterschappen, natuurorganisaties en andere partners aan een aanpak om  het risico op en effect van natuurbranden te verminderen.

Startbijeenkomst natuurbranden Drenthe: samen voorbereid op een toenemend risico

Op vrijdag 20 februari 2026 vond in Westerbork de startbijeenkomst ‘Gezamenlijke aanpak natuurbrandbeheersing Drenthe’ plaats. Bestuurders en direct betrokkenen van gemeenten, terreinbeherende organisaties, veiligheidspartners, kennisinstellingen, recreatiesector en andere betrokkenen kwamen samen om het toenemende natuurbrandrisico in Drenthe te duiden en te verkennen hoe we hier gezamenlijk op kunnen anticiperen.

Commissaris van de Koning Agnes Mulder opende de bijeenkomst met een appèl op gezamenlijke verantwoordelijkheid. Zij benadrukte dat de impact van natuurbranden in Drenthe groot kan zijn voor natuur, inwoners, economie en veiligheid. Verwijzend naar de natuurbrand bij Wateren in 2018 onderstreepte zij het belang van samenwerking en naoberschap: “Uiteindelijk gaat het om één gezamenlijke ambitie: dat we in Drenthe blijven genieten van onze natuur, onze inwoners beschermen en voorbereid zijn op wat komt.”

Natuurbranden vormen allang geen uitzondering meer

Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) schetste de ontwikkelingen rond klimaatverandering en natuurbrandrisico’s. Natuurbranden zijn volgens hun analyse geen uitzonderingen meer, maar onderdeel van een nieuw normaal. In droge jaren registreert de brandweer ruim duizend natuurbrandmeldingen, met duidelijke pieken in het voorjaar en de zomer. Aanvullend zijn heideterreinen, die we in Drenthe rijk en dierbaar zijn, een vergroot risico. Klimaatverandering, verdroging en een toename van brandbaar materiaal vergroten het risico en de impact, terwijl gelijktijdige branden in ons land extra druk zetten op de keten van incidentenbestrijding.

De kernboodschap: de brandweer, met daarbij de Veiligheidsregio is het sluitstuk: keuzes over inrichting, beheer en preventie moeten vooraf worden gemaakt. Natuurbrandbestrijding vraagt om een integrale aanpak. Niet alleen branden blussen, maar vooral preventie, ruimtelijke inrichting, bewustwording en samenwerking zijn bepalend.

Rijksbeleid en Drentse aanpak

Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur lichtte het rijksbeleid toe. Natuurbrandbeheersing is een expliciet onderdeel van de nationale veiligheidsstrategie. Het ministerie werkt langs drie pijlers: kennis en innovatie, risicobeheersing en risicobestrijding. Provincies krijgen daarbij de opdracht een eigen Natuurbrandbeheersingsplan op te stellen.

Inzicht in risico’s en handelingsperspectief

Borgman Beheer Advies werkt in opdracht van de provincie een QuickScan uit naar de natuurbrandrisico’s van Drentse natuurgebieden. Met behulp van remote sensing worden risico’s per gebied in beeld gebracht. Dit vormt de basis voor het op te stellen Natuurbrandbeheersingsplan waar uiteindelijk gerichte maatregelen zullen landen. De conclusie: maatregelen zijn praktisch uitvoerbaar, mits integraal en gebiedsgericht opgepakt.

Samen verder

In een afsluitend panelgesprek werd benadrukt dat natuurveiligheid, recreatie en natuurontwikkeling naast elkaar kunnen bestaan, mits risico’s expliciet worden meegewogen. Bewustwording, heldere verantwoordelijkheden en goede communicatie zijn daarbij cruciaal.

Gedeputeerde Henk Emmens sloot de bijeenkomst af met de aankondiging dat de provincie Drenthe samen met partners werkt aan een Natuurbrandbeheersingsplan: ‘Alleen samen kunnen we de volgende stap zetten van bewustwording naar uitvoering’.