Introductie stuurgroepleden


Deze informatie (digitaal) is samengesteld voor nieuwe leden van de Stuurgroep Regionaal Landschap, om hen mee te nemen in de afspraken en ontwikkelingen die sinds de oprichting in 2013 hebben plaatsgevonden. Daarnaast wordt de map beschikbaar gesteld aan alle zittende stuurgroepleden als naslagwerk voor belangrijke documenten.

Deze notitie bevat een beknopte samenvatting van besluiten en onderliggende documenten, met een verwijzing naar complete stukken en besluiten.

Samengesteld mei 2023

update augustus 2023

Aanwijzing Nationale Parken

Het Nationaal Park Dwingelderveld is aangewezen op 22 augustus 199 (pdf, 282 kB)1. Het Nationaal Park Drents-Friese Wold is aangeweze (pdf, 146 kB)n (met terugwerkende kracht) op 22 juli 1999.

Tot en met 31 december 2012 hadden Nationaal Park Dwingelderveld en Nationaal Park Drents-Friese Wold elk een overlegorgaan. Het overlegorgaan werd ingesteld en benoemd door de minister van LNV bij de aanwijzing van het gebied als Nationaal Park, gebaseerd op de regeling aanwijzing Nationale Parken (2007). Elk Nationaal Park heeft bij de oprichting een Beheer- en Inrichtingsplan (BIP) opgesteld. Dit is een lange termijn plan waarin beschreven is waarom het gebied bijzonder is en hoe het beheerd wordt. Verder is voor een Nationaal Park ook recreatie en educatie van belang. Beide worden ook in het BIP beschreven. Onder het Rijksbeleid Nationale Parken was het tot 2013 verplicht dat een BIP iedere 10 jaar werd herzien. Het meest recente BIP Dwingelderveld dateert van 2004. Het meest recente BIP voor het Drents-Friese Wold van 2012.

Vanaf 1 januari 2013 heeft het Rijk de verantwoordelijkheid voor bestuur (overlegorgaan), beheer (BIP) en financiën overgelaten aan de provincies, zonder dat daar nadere afspraken over gemaakt zijn. Iedere provincie heeft dat verschillend ingevuld. Dit is vastgelegd in een gewijzigd besluit Regeling Aanwijzing Nationale Parken (pdf, 258 kB). Provinciale Staten van Drenthe hebben op 13 maart 2013 besloten de Drentse Nationale Parken financieel te ondersteunen met een structureel budget in de begroting (uitwerking deelakoord Natuur (pdf, 8.9 MB)).

Decentralisatie Natuur naar provincies

De provincie Drenthe heeft op 3 december 2013 (pdf, 328 kB) na overleg van betrokken partners een Stuurgroep Regionaal Landschap Drents-Friese grensstreek ingesteld ter vervanging van de afzonderlijke overlegorganen Dwingelderveld en Drents-Friese Wold en de Stuurgroep Holtingerveld. De opdracht was om naast beheer en ontwikkeling van Nationaal Park Dwingelderveld en Nationaal Park Drents-Friese Wold, ook de ontwikkeling van het Holtingerveld (vastgelegd in het Integraal Plan Holtingerveld (pdf, 5.4 MB)) mee te nemen. En de recreatieve en landschappelijke verbinding tussen deze 3 natuurgebieden te versterken.

In 2016 heeft de Stuurgroep, na raadpleging van inwoners, ondernemers en belangengroepen, een Ontwikkelagenda vastgesteld als kader voor de samenwerking en beheer- en inrichting van het gebied. Over natuurbeheer in de N2000 gebieden is niets gezegd, omdat dit naar de mening van de partners voldoende beschreven is in de Natura 2000 beheerplannen van ieder gebied (Drents-Friese Wold, Dwingelderveld en Holtingerveld). Verslagen van de Stuurgroepvergadering zijn te vinden op de website.

Hernieuwde landelijke aandacht voor Nationale Parken

In 2014 heeft de Tweede Kamer via een amendement op de begroting gevraagd aan de minister om te komen met een nieuwe standaard voor Nationale Parken (later ook genoemd Nationale Parken Nieuwe Stijl).

Dit heeft geleid tot een programmaplan 2015-2018 – naar Nationale Parken van wereldklass (pdf, 1.3 MB)e en een nationale parken deal (pdf, 392 kB) die een groot aantal partners in maart 2016 is ondertekend. In mei 2018 hebben de partners een werkversie voor de standaard voor gebiedsaanduiding Nationale Parken opgeleverd. Daarover is afgesproken dat er eerst (vrijblijvend) geoefend wordt met de nieuwe standaard en daarna zo mogelijk een nieuw beleidsprogramma wordt afgesproken. Voor 2019-2022 is een tweede programmaplan (pdf, 2.1 MB) geschreven.  Om ook de financiële middelen te hebben om te werken aan de nieuwe standaard, stelt de minister voor 2021 tot en met 2023 budget beschikbaar aan de Nationale Parken in de vorm van een subsidieregeling Tijdelijke ondersteuning Nationale Parken. (pdf, 742 kB) Voorwaarde voor de regeling is dat provincies/regio’s naast iedere Rijkseuro ten minste een regionale euro leggen.

Impulsproject verkenning Nationaal Park (nieuwe stijl)

In september 2020 hebben we voor het Regionaal Landschap een gezamenlijk projectplan ingediend bij de RVO (uitvoeringsinstantie voor de rijksregeling). Op grond van administratieve regels hebben we deze aanvraag formeel op moeten knippen in 2 subsidieverzoeken met harde schotten ertussen. In december 2020 kregen we € 286.061 toegekend voor het Dwingelderveld en € 272.623 voor het Drents-Friese Wold. De provincies Drenthe en Friesland hebben samen gezorgd voor € 525.000 aan cofinanciering. Gemeenten en provincies hebben daarnaast in natura een bijdrage toegezegd in de vorm van uren inzet van medewerkers.

Met de uitvoering van het projectplan, verkennen we de mogelijkheden voor meerwaarde voor ons gebied van het voldoen aan de nieuwe standaard. Het gaat dan om een groter gebied waar natuurkernen in samenhang met landschap en dorpen ontwikkeld worden.

Feitelijk dezelfde ambitie als in de Ontwikkelagenda benoemd, maar dan geformaliseerd met een aanwijzingsbesluit van het Rijk. We stellen samen een landschapsvisie op, die invulling geeft aan de ambities om de kwaliteit van landschap en biodiversiteit tussen de grote natuurgebieden te verbeteren, waar mogelijk in combinatie met recreatieve infrastructuur. In 2019 hebben we al een landschapsbiografie laten opstellen die het ontstaan en de zichtbaarheid van historische lagen in het landschap beschrijft. Naast de visie zijn we van 2020 tot en met 2023 met een aantal dorpen aan de slag met verbeteringen en onderhoud van landschap in de woonomgeving. Om de recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied te vergroten en tegelijkertijd de kwetsbare natuur te ontzien, hebben we onderzoek gedaan naar recreatiedruk(te) (pdf, 9.9 MB). En de tweede stap is het opstellen van bezoekersmanagementplan, inclusief een beheer- en investeringsplan voor verbetering van recreatieve voorzieningen.

Omdat het samenwerken in een groot gebied met meerdere natuurkernen en een omliggend landschap heel anders is dan de samenwerking zoals die tot 2012 binnen één Nationaal Park vorm kreeg. Zijn we met de stuurgroep in gesprek over de governance. Hoe werken we samen, met wie en wie gaat waarover? Welke mensen en middelen staan ons daarbij ter beschikking en welke gedeelde ambitie hebben we? Van de eerste heidag in 2022 is een visueel verslag gemaakt. Dit moet eind 2023 leiden tot een advies over de samenwerking.

Nieuw (landelijk) beleidsprogramma Nationale Parken

In 2022 hebben Rijk, IPO en partners van de Nationale Parkendeal afgesproken dat het goed zou zijn om een nieuw beleidsprogramma Nationale Parken vast te stellen. In april 2023 heeft IPO op inhoud en onder voorbehoud van voldoende Rijksfinanciering, ingestemd met het concept beleidsprogramma. Dit concept beleidsprogramma is in mei 2023 naar de Tweede Kamer gestuurd.

Jaarverslagen en mogelijk relevante onderzoeks- en achtergrond rapporten zijn te vinden op de website Nationale Parken Drents-Friese grensstreek voor inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden in het gebied.

Organisatiestructuur Drents-Friese grensstreek

De Stuurgroep Regionaal Landschap Drents-Friese grensstreek is het overlegplatform voor de Nationale parken in de Drents-Friese grensstreek. De partners in de stuurgroep stemmen ideeën, plannen en gewenste ontwikkelingen in en rond de natuurgebieden met elkaar af. Dat doen zij op basis van een gezamenlijke ambitie. Voor 2013 was de ambitie geformuleerd in de Beheer- en Inrichtingsplannen. In 2015 is de ambitie verbreed en neergelegd in de Ontwikkelagenda. Op dit moment werken we aan vernieuwing en actualisatie van de gezamenlijke ambitie via het Impulsproject.

Naast afstemming, beslist de stuurgroep in gezamenlijkheid over inzet van geld dat door de provincies beschikbaar wordt gesteld. De provincie Drenthe heeft sinds 2013 een structureel budget voor Nationale Parken op de begroting. De provincie Fryslan stelt tot nu toe voor het Drents-Friese Wold op incidentele basis en onregelmatig geld beschikbaar.

De agenda voor de vergaderingen van de stuurgroep worden opgesteld door voorzitter en secretaris en waar mogelijk worden stukken voorbereid in de ambtelijke werkgroep. De ambtelijke werkgroep bestaat grotendeels uit dezelfde partijen als de stuurgroep.

Vakspecifieke onderdelen worden voorbereid door werkgroepen. De werkgroep Communicatie en educatie, getrokken door IVN, is een vaste werkgroep. Onder het Impulsproject is een tijdelijke werkgroep Duurzaam toerisme opgericht die over recreatie en toerisme adviseert. En een kernteam die landschapsvisie, impuls landschapskwaliteit en communicatie begeleidt