Kritische Prestatie Indicatoren (KPI's)
KPI's is een afkorting van Kritische Prestatie Indicatoren.
KPI's zijn meetbare waarden met een daaraan gekoppelde streefwaarde. Ze zijn SMART geformuleerd: ze zijn dus Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden.
De KPI's in dit project zijn gekoppeld aan bovenliggende thema's: nutriënten, klimaat, bodem & water, biodiversiteit en maatschappij.
Voor elk van deze thema's zijn er één of meerdere waarden beschreven met een daaraan gekoppelde streefwaarden. Melkveehouders kunnen zelf maatregelen nemen om op deze waarden te sturen.
De Kritische Prestatie Indicatoren zijn zoveel mogelijk in lijn met de waarden van eerdere jaren.
Er zijn een paar aanpassingen en/of aanvullingen gedaan op basis van feedback en resultaten uit de eerste projecten:
- De waardes en beloningen per KPI zijn gewijzigd
- Het stikstofbedrijfsoverschot wordt berekend
- De ammoniakemissie is nu ook per GVE berekend
- De koolstofbalans is niet meer opgenomen
- Ten aanzien van de biodiversiteit is er een éénmalige vergoeding voor het laten intekenen van BBM-pakketten door AND
Voor de Kritische Prestatie Indicatoren zijn streefwaarden vastgesteld. Dit zijn nadrukkelijk geen normen: ze zijn niet bepalend, maar richtinggevend.
De KPI's zijn bepaald in afstemming met de partners en de gebiedscontactpersonen. Bij het bepalen van deze streefwaarden is er wel gekeken naar de opgaven die er liggen. Maar die opgave is nog niet overal duidelijk.
Er is daarom gekeken naar haalbaarheid en herkenbaarheid. Zijn het waarden die binnen het vermogen van ondernemers liggen en zijn het waarden die herkenbaar zijn. Er is bijvoorbeeld gekeken naar waarden uit andere projecten en samenwerkingen, zoals Koe & Eiwit, maar ook naar waarden die in de verwerkende industrie worden toegepast.
Voor de streefwaarden zijn tevens staffels toegevoegd. Naarmate de doelen scherper zijn, gaat de beloning omhoog. Het uiteindelijk doel is vooral om melkveehouders inzicht te geven in hun eigen scores en de manier waarop ze deze kunnen beïnvloeden.
De KPI-scores kan je inzien op je dashboard van FarmDataSafe. Op de startpagina vind je een handleiding.
De KPI Blijvend grasland maakt onderdeel uit van de KPI ‘gewasrotatie-index. Als een melkveehouder 100% blijvend grasland heeft haal je de hoogste score, namelijk 1.
De gewasrotatie-index is een maat voor de intensiteit van het bouwplan en daarmee een indicator voor de bodemvitaliteit. De waarde wordt bepaald door zes jaar terug te kijken per perceel en via een rekenregel de wortelgewassen, de rustgewassen en de vlinderbloemigen te wegen. De gewasrotatie-index is een hulpmiddel in de bedrijfsvoering van zowel akkerbouwers als melkveehouders. Bij samenwerkingen of een gezamenlijk bouwplan geeft de gewasrotatie-index een invulling van het percentage rustgewassen op de percelen ongeacht de gebruiker.
Het perceel krijgt een score tussen de 0 en 1. 0 is intensief gebruik, 1 is extensief gebruik van het perceel. De opgetelde scores (naar verhouding hectares) van alle percelen die een ondernemer in een bepaald jaar in gebruik heeft, vormen op bedrijfsniveau samen de gewasrotatie-index.
Maatregelen als rustgewassen en blijvend grasland, maken onderdeel uit van deze KPI.
Deze KPI hebben we in 2022 getest met melkveehouders, akkerbouwers en gemengde bedrijven in samenwerking met de WUR. Ondanks dat hij nog niet helemaal is doorontwikkeld hebben we hem wel opgenomen in de lijst omdat hij past in het gemengd grondgebruik wat in Drenthe op 50% van de landbouwgrond plaatsvindt.