Een aardkundig monument vraagt ook onderhoud!


Aan de noordflank van de Havelterberg is in 2013 het derde aardkundig monument van de Provincie Drenthe geplaatst. Recent is het infopaneel vernieuwd.

Foto: Wim van der Wijk

Het is een feestelijke dag als op donderdagmorgen 20 juni 2013, gedeputeerde Henk Brink samen met de wethouder van de gemeente Westerveld en kinderen van de scholen van Havelte en Darp, het derde aardkundig monument van de Provincie Drenthe onthult aan de voet van de Havelterberg.

Het externe Buro Kloeg heeft voor de provincie Drenthe informatiepanelen voor Aardkundige Monumenten in eigen stijl/opmaak ontwikkeld. Deze panelen worden van een hufterproof kunststofmateriaal met een garantie geproduceerd en op locatie geplaatst.

Een informatiepaneel dat op de locatie van een terreineigenaar is geplaatst, wordt regulier door de terreinbeheerder onderhouden:

- het schoonhouden van het informatiepaneel

- het verwijderen van hinderlijke begroeiing rondom het informatiepaneel

- het signaleren van overige schade aan het paneel en meldingen hiervan aan de provincie door te mailen naar bodem@drenthe.nl of te bellen met het algemene telefoonnummer: 0592- 365 555.

Wij zijn nu in Havelte acht jaar verder en net als andere objecten vragen ook aardkundige monumenten onderhoud. Uit de onderhouds-overeenkomst tussen de terreineigenaar en de provincie,  blijkt het AM infopaneel aan de voet van de Havelterberg in beheer te zijn bij SBB. Met regelmaat moet/wordt deze locatie incl. het paneel, het bankje en de fietspaal door de terreineigenaar onderhouden.

Inmiddels bleek dat de teksten en afbeeldingen op het paneel dusdanig waren verbleekt, dat ze deze zomer binnen de garantietermijn door Buro Kloeg zijn vervangen.

De Doeze met daarachter de Havelterberg. Inmiddels is de opslag aan de zuidkant verwijderd.

Bron: Geschiedenis van Drenthe, een archeologische perspectief

Het is niet alleen de stuwwal uit de een na laatste ijstijd, maar ook het Holtingerveld zelf is vanuit aardkundige waarden zeer interessant. Zo werd in 2003 eveneens besloten om De Doeze aan de noordkant van de Havelterberg als aardkundig monument aan te duiden.

De Doeze ontstaan in het Holoceen, is een komvormige depressie, een uitblazingskom met een ringwal van plm. 6 meter,  waar de jager-verzamelaars zo’n 8.000 jaar geleden hun tijdelijke verblijfplaats hadden en waar tot na de Tweede Oorlog nog vervening plaats vond.

Recent is het AM logoplaatje bij De Doeze verdwenen en inmiddels weer voorzien van een nieuw exemplaar, nu vastgezet met schroeven en twee componentenlijm.

De uitgezette ijstijdenroute loopt langs de rand van De Doeze.

Recent is een nieuw logoplaatje ‘hufterpoof ’bevestigd.

Foto: Wim van der Wijk

Naast het onderhoud van het informatiepanelen, vraagt het beheer en onderhoud van aardkundig monumenten zelf ook de nodige zorg en aandacht. Dat zal per gemeente en terreinbeheerder verschillend zijn. Zo zal dat voor het bodemprofiel bij Donderden anders liggen als voor de Havelterberg.

De Havelterberg vraagt jaarlijks veel onderhoud om de opslag te verwijderen. SBB wordt daarbij geholpen door de werkgroep ‘Heideschonen’ van de Vogelwacht Uffelte, die samen met leerlingen van de omliggende scholen in oktober en november het natuurbeheerwerk verrichten.

Zo heeft het afgelopen jaar de Rijksdienst Vastgoedbeheer, die de terreinen van Defensie beheert, de zuidelijke ringwal van De Doeze opgeschoond en de opslag verwijderd.

Naast archeologische - en aardkundige monumenten zijn er sinds de laatste jaren ook archeologische beleefpunten. Dat alles vraagt de nodige zorg en aandacht.

Het is daarom een goede zaak dat vanuit de omgeving een signalerende functie plaats vindt op het beheer en onderhoud. Daar kunnende lokale inwoners, met ogen en oren in het veld, een bijdrage aan leveren.

Jaarlijks moet de heide worden opgeschoond op de Havelterberg. De Vogelwacht Uffelte wordt daarbij geholpen dor de basisschoolleerlingen van de omliggende scholen.

Het heideschonen vormt een onderdeel van een lespakket, waarbij de leerlingen op school kennisnemen van het belang van de natuur in het algemeen en de heidevelden in het bijzonder.

Door Wim van der Wijk, Havelte,

Vrijwilliger bij de Historische Vereniging Havelte e.o.

Vrijwilliger OERmuseum Diever