De Hondsrug: breuken of ijs?


Op geografie.nl verscheen onder de rubriek ‘opinie’ een artikel van Gerrit Kuipers over het ontstaan van het Hondsrug-Hunzedal Complex als gevolg van breuken.

Kuipers stelt de thans gangbare theorie over het ontstaan van de Hondsrug-Hunzedal als gevolg van ijsstromen ter discussie. Hij baseert zich ondermeer op seismische gegevens van TNO die recent beschikbaar zijn gekomen. Een voorproefje daarvan is de publicatie van een blokdiagram in de Geobrief van het KNGMG oktober 2018, zie afbeelding.

Samenvattend is zijn conclusie dat de uitgesproken rechtlijnigheid en de richting van Hondsrug en Hunzedal aanwijzingen zijn voor breuken in de ondergrond. Rivier- en ijsdalen hebben de neiging enigszins te kronkelen; breuken zijn kaarsrecht. De richting van rug en dal maakt een flinke hoek met de stroomrichting van het ijs in Oost- en Noordoost-Nederland. Die was van noordoost naar zuidwest, zoals is aangetoond door Dick van der Wateren en collega’s in de stuwwallen van Overijssel en in de grondmorenes van Noordwest-Duitsland en door van de Berg en Beets in 1987.

Meer recent onderzoek van Pierik HJA (2010) en van Bregman E, Smit, FWH (2012) echter, levert aanwijzingen voor een NNW/ZZO- ijsstroom aan het eind van de Saale ijstijd, de Hondsrug-richting dus. Dat deze ijsstroom beïnvloed is door breuken in de ondergrond valt niet uit te sluiten, noch dat tektoniek heeft geleid tot versterking van de hoogteverschillen.

Wij zijn benieuwd hoe de theorieën in deze zich verder ontwikkelen. Wat in ieder geval wel duidelijk is, is de complexiteit van het Hondsrug-complex!

Diepe-ondergrond-model

Door: Gretha Roelfs