Meteorieten en fossielen zijn ‘hot’.


Meteoriet-zwerfsteen op de Hondsrug

Onlangs stond er in het Dagblad van het Noorden een verrassend artikel over Harry Huisman. Hij heeft een unieke zwerfsteen gevonden in keileem die vrijkwam bij wegwerkzaamheden. De steen bevat zogenaamde drukkegels, sporen van een meteorietinslag.

Het gaat om een Kökarrapakivigraniet, afkomstig van de Finse eilandengroep Kökar in het noordoostelijke deel van de Oostzee.

meteorietsteen

Harry Huisman: “Miljoenen jaren geleden moet een meteoriet zijn ingeslagen in granietrots.

Bij zo’n inslag wordt alle bewegingsenergie omgezet in warmte. De meteoriet verdampt en er wordt een krater geslagen van soms wel tientallen kilometers doorsnee. In de zone om de krater heen smelt het gesteente. Daar ontstaat een soort lava met grote en kleine brokken rotsgesteente. Verder daaromheen wordt het rotsgesteente gebroken en ontstaan die puntzakjesachtige structuren. De Kökarrapakivigraniet is de eerste zwerfsteen met drukkegels die is gevonden. Hij is uniek.”

Klik hier voor het artikel op de DvhN-site.

https://www.dvhn.nl/drenthe/Blij-als-een-kind-met-verloren-gewaande-unieke-zwerfsteen-24256028.html

Meteoriet Krater Steinheimer Becken

Toevallig zag ik enkele weken geleden zelf een rotsblok met drukkegels. Héél indrukwekkend.

Tijdens de vergadering van het European Geoparks Network in UNESCO Global Geopark Schwäbische Alb (zie elders in deze nieuwsbrief) brachten we een bezoek aan het Steinheimer Becken en het Meteoorkratermuseum.

De "Steinheimer Becken" is een meteorietkrater die ongeveer 15 miljoen jaar geleden is ontstaan ​​en wordt beschouwd als de best bewaarde krater met een centrale heuvel ter wereld. Steinheim werd wereldberoemd door geologische en paleontologische vondsten.

De bekendste kun je bewonderen in het Meteorkratermuseum in Sontheim in het Stubental. In het museum zag ik prachtige fossielen en stenen, met sporen van de meteorietinslag. En dus ook zo’n rotsblok met drukkegels, die me meteen deed denken aan de steen van Harry Huisman.

meteorietsteenSteinheim

Als je eens in de buurt bent moet je dit museum zeker bezoeken!

Fossielen markeren moment uitsterven dinosauriërs

Kort daarop stond er een interessant artikel in de Volkskrant over de meteorietinslag die de dinosauriërs deed uitsterven.

Op een voorjaarsdag zo’n 66 miljoen jaar geleden verging de wereld een beetje. Bij Yucatán, Mexico sloeg een meteoriet in van ongeveer 10 kilometer groot.

Daarbij ontstaat een gat in de aarde van ongeveer 180 kilometer breed en 20 kilometer diep. Er verdampt ongeveer een half miljoen kubieke kilometer aan gesteente.

Veel van het materiaal wordt hoog de stratosfeer in geblazen. Door de schokgolf slaat een gebied zo groot als Afrika plat en ontstaan wereldwijd aardbevingen en tsunami’s.

Het neerstortende puin veroorzaakte wereldwijd bosbranden. Zwavel, stof en rook verduisterden jarenlang de zon.

Chicxulub_impact_-_artist_impression

De inslag heeft waarschijnlijk geleid tot het einde van het tijdperk der dinosauriërs.

Een ontdekking van een modderpoel in Noord-Dokata lijkt hiervoor uniek bewijs te leveren.

Emeritus hoogleraar geologie Jan Smit van de Vrije Universiteit Amsterdam onderzoekt de vindplaats al enkele jaren in stilte met een team onder Amerikaanse leiding.

De modderpoel blijkt een goed bewaard gebleven overblijfsel van een rivier die óp de dag van de inslag werd bedolven onder een tsunami. Er zijn dan ook vissen gevonden met allemaal de staart dezelfde kant op. Uit de groeipatronen van vissenkaken menen de wetenschappers zelfs af te kunnen leiden dat het een dag in het voorjaar geweest moet zijn.

In de fossiele vissen en barnsteen zijn microtektieten gevonden: minuscule stukjes verglaasd gesteente die na een heftige meteorietinslag neerregenen op aarde. Behalve vissen vonden de onderzoekers ook dinosaurusveren en insecten. Ook zijn pootafdrukken gevonden, van vermoedelijk onder meer een hadrosaurus, een plantenetende dinosauriër die voorgoed zou verdwijnen.

Voor het volledige artikel zie https://www.volkskrant.nl/es-b70b5fe3

Door: Gretha Roelfs