Programma 1: Kwaliteit openbaar bestuur


Actuele stand van zaken en ontwikkelingen

Regio Deals

In 2018 zijn met succes aanvragen gedaan voor bijdragen uit de Regio Deals voor Zuid- en Oost Drenthe (pdf, 1.5 MB) en Natuurinclusieve Landbouw (pdf, 3.8 MB).

Nadat op 16 november 2018 bekend werd dat het Rijk deze twee Regio Deals geselecteerd heeft om verder uit te werken, is een intensieve samenwerking tot stand gekomen tussen het Rijk en de regio. Bij de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe zijn de regiopartners de gemeenten Aa en Hunze, Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen, Hardenberg en Hoogeveen. De Regio Deal Natuur-inclusieve Landbouw wordt samen met de provincies Fryslân en Groningen uitgewerkt. Zie brieven GS van 16 november 2018 (pdf, 368 kB) en 12 maart 2019 (pdf, 178 kB) + bijlage (pdf, 87 kB).

Eerste resultaat is dat op 4 februari 2019 voor beide Deals een gezamenlijk startdocument is vastgesteld met werkafspraken over de inhoudelijke afbakening en het proces om voor het zomerreces van 2019 te komen tot ondertekende Regio Deals. De komende maanden wordt de inhoud van de Deals verder geconcretiseerd en uitgewerkt in programma’s voor de regio.

Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe

Zuid- en Oost-Drenthe is een regio met veel potentie en kansen, maar ook met een opeenstapeling aan opgaven. Om straks een sterke, innovatieve regio te zijn, is nu een krachtige aanpak nodig. Een integrale aanpak die de drie pijlers werken, wonen en welzijn doorkruist en die met lopende en nieuwe projecten een flinke impuls geeft aan de brede welvaart in het gebied.

De inzet is onder meer gericht op het versterken van het vestigingsklimaat voor bedrijven, voldoende en competent personeel, meer levensloopbestendige woningen, energietransitie in de gebouwde omgeving, toegankelijke zorgvoorzieningen en versterking van de aanpak van sociaal-economische achterstanden. Met de Regio Deal krijgen we de kans om onze doelen met een verbindende aanpak én samen met inwoners en partners sneller te bereiken.

Regio Deal Natuur-inclusieve Landbouw

De provincies Fryslân, Groningen en Drenthe streven naar een duurzame, natuur-inclusieve landbouwsector in 2030. Een streven dat aansluit bij de visie van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) die inzet op een omslag naar kringlooplandbouw. De noordelijke aanpak is gebiedsgericht en praktisch van aard: aansluiten bij bestaande ideeën en initiatieven en verrijken met kennis en innovatie. Natuur-inclusieve landbouw raakt iedereen: van producent tot consument, onderwijs- en kennisinstellingen, landbouw- en natuurorganisaties en banken. In Drenthe gaan wij met de Regio Deal aan de slag in de gebieden Drents Plateau en samen met de provincie Groningen in de Veenkoloniën. In deze gebieden willen wij zoveel mogelijk aansluiten bij de trajecten die we al zijn gestart, zoals bijvoorbeeld met de Ontwikkelagenda Melkveehouderij & Natuur.

Regio Zwolle

In februari 2019 zijn Provinciale Staten (PS) per brief geïnformeerd over de koers en de Nieuwe Agenda van Regio Zwolle (pdf, 221 kB) ( + bijlage (pdf, 5.3 MB)). De vijf opgaven van de agenda zijn Economie, Menselijk Kapitaal, Bereikbaarheid, Energie en Leefomgeving.

De nieuwe koers draait om het werken aan opgaven via Tafels (voor elke opgave één) van betrokkenen en Coalities van bereidwilligen. Proactief samen de schouders eronder zetten.

Na de Provinciale Statenverkiezingen zal vanuit het Regio Zwolle Bureau een brief worden verzonden aan de fractievoorzitters om de samenwerking binnen de Regio Zwolle onder de aandacht te brengen bij de nieuwe Statenleden. Dit vanwege het feit dat de samenwerking onder meer betrekking heeft op kerntaken en opgaven die we als betrokken provincies en gemeenten gezamenlijk hebben.

Interbestuurlijk toezicht (IBT) en Financieel toezicht

PS ontvangen ieder jaar via de Jaarstukken van de provincie Drenthe een integraal overzicht IBT op de domeinen ruimtelijke ordening, omgevingsrecht, monumenten, huisvesting statushouders en archief. Hiermee informeert het college van Gedeputeerde Staten (GS) PS over het toezichtsoordeel over de uitvoering van de medebewindstaken op de genoemde domeinen door de gemeenten.

Ten aanzien van het financieel toezicht heeft de beoordeling van de begrotingen 2019 van de Drentse gemeenten ertoe geleid dat is besloten om het regime van repressief toezicht te continueren. Dit betekent echter niet dat de toekomstige financiële positie van de gemeenten zonder zorgen is. Het sociaal domein heeft een groot negatief effect op de begrotingen van de gemeenten. In de aanloop naar de begroting 2019 zijn het merendeel van de gemeenten geconfronteerd met oplopende tekorten/nadelen in het sociaal domein. Dit brengt met zich mee dat gemeenten zich genoodzaakt zien om hun financiële perspectief te herijken en naar bezuinigingsmogelijkheden over de breedte van de begroting te kijken.

De komende jaren staan de gemeentebegrotingen, mede als gevolg van de decentralisaties in het sociaal domein, dan ook onder druk.

In het Interbestuurlijk programma hebben het Rijk, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken dat samen gewerkt wordt aan een vernieuwing van het interbestuurlijk en het financieel toezicht, zodat het toezicht zo effectief mogelijk is en passend bij een gezamenlijke aanpak van maatschappelijke opgaven. Dit heeft ertoe geleid dat er een gezamenlijke agenda van gemeenten, provincies en het Rijk is vastgesteld met daarin de lijnen voor het gewenste toekomstige toezicht. Met deze agenda wordt primair ingezet op een beleidsmatige verandering van het toezicht door de primaire toezichthouder. De opgave is het goed functioneren van het openbaar bestuur in een veranderende samenleving. Het nieuwe toezicht ondersteunt de toezichtontvanger en versterkt de horizontale checks and balances.

Het huidige Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (pdf, 448 kB) (GTK) dateert uit 2014 en wordt geactualiseerd en gemoderniseerd. Bij de actualisatie is van de gelegenheid gebruik gemaakt het GTK te laten aansluiten bij de Agenda toekomst van het toezicht. Het nieuwe GTK geeft invulling aan de navolgende ontwerpprincipes en actielijnen uit de agenda: Uniformiteit en maatwerk/transparantie, Risicogericht toezicht, Proportioneel toezicht en Beter voeren van de dialoog en zal naar verwachting in 2019 worden vastgesteld.

Landelijk worden via de uitwerking van de Agenda toekomst van het toezicht de ontwikkeling rondom het IBT en het financieel toezicht bijgehouden.

Verbonden partijen

Om als provincie meer strategisch te kunnen sturen op verbonden partijen en te kunnen voldoen aan de gewenste informatievoorziening aan PS is in 2016 een beheersproces (brief 29 juni 2016 (pdf, 232 kB)) geïmplementeerd waarin relevante sturings- en verantwoordingsinformatie over de verbonden partijen wordt bijgehouden. Hierna is het beleid ten aanzien van verbonden partijen verder ontwikkeld. De aansturing is meer integraal en eenduidiger geregeld. De accenten in de ontwikkeling liggen daarbij op: verzakelijking van de opdrachtverlening, beter inzicht in organisatie performance en naleving van good governance. In 2018 heeft de accountant als gevolg van de ontwikkelingen rondom de beheersing van en verantwoording over de verbonden partijen het proces verbonden partijen opnieuw hoger gewaardeerd en aangemerkt als een proces met een laag risicoprofiel. In 2018 is gestart met een uitgebreide risico-inventarisatie van de belangrijkste verbonden partijen. De bedoeling is om in de toekomst de verbonden partijen hier actief bij te betrekken.