Aan het woord over de verdubbeling (grondverwerving)


René Timmer aan het woord over de verdubbeling

Vanaf september 2016 zijn zes taxateur-grondverwervers actief om de gronden die nodig zijn voor de verdubbeling van de N34 aan te kopen. Grondzakendeskundige René Timmer begeleidt hen in dit proces. We laten hem hier aan het woord om uitleg te geven over wat er bij grondverwerving komt kijken.

17,5 hectare grond van 48 eigenaren

Waar hebben we het precies over? Om hoeveel grond gaat het? Met hoeveel eigenaren heb je te maken?

Bij projecten waarbij het gaat om het aanleggen of verbreden van een weg, heb je meestal te maken met kleine oppervlakten uitgestrekt over een vrij groot gebied. Voor de verdubbeling van de N34 heb je het dan over 17,5 hectare grond. Die is nu in het bezit van 48 verschillende eigenaren.

Het zijn smalle stroken grond langs het bestaande tracé van de weg. Voor het grootste gedeelte gaat het om stukken van enkele tientallen tot hooguit enkele duizenden vierkante meters per eigenaar. Bij een enkeling, die toevallig veel grond langs de N34 heeft liggen, gaat het om meer dan een hectare grond. Er hoeven geen gebouwen worden gekocht en de meeste grond die we kopen, is nu in gebruik als landbouwgrond.

Een makkelijke klus, dus?

Niet per se. Uiteindelijk raakt een agrarisch bedrijf toch grond kwijt. Nadat we een deel van de grond hebben gekocht, kan de boer met een perceel blijven zitten dat minder gunstig gevormd is, of een minder goed bereikbaar. Dan moeten we soms herinrichtingswerken uitvoeren. Dan moet je denken aan nieuwe afscheidingen of het aanleggen van een weg naar het perceel. Of er is sprake van gedeelde eigendom of verpachte grond. Dan heb je ook te maken met een pachter en zijn rechtspositie.

Grond verwerven op 'de Drentse manier'

Wat is volgens jou de beste strategie in zo’n project?

De provincie Drenthe zit natuurlijk vast aan allerlei wettelijke kaders als het gaat om grondverwerving. Daarnaast heb je als overheid te maken met de cultuur in je gebied. Wat verwachten mensen van je? Op welke manier kun je ze het beste benaderen? Met de provincie willen we grond verwerven op ‘de Drentse manier’.

Wat betekent dat?

Dat betekent dat we zoveel mogelijk met de grondeigenaren in gesprek willen over de aankoop. Ik vind het belangrijk om in een proces als dit de menselijke kant niet uit het oog te verliezen. Om de grondeigenaren zoveel mogelijk bij het proces te betrekken, hebben we zes taxateur-grondverwervers aangesteld. In september en oktober 2016 zijn ze bij de eigenaren en pachters langs geweest om kennis te maken. Toen konden ze de situatie ter plaatse ook in kaart brengen.

Op basis van wat ze toen hebben gezien, hebben ze een taxatierapport opgesteld. Daarin is de schadeloosstelling bepaald. Daarvoor is niet alleen de waarde van de grond getaxeerd, maar zijn ook eventuele bijkomende schades meegenomen.

Hoe bepaal je als taxateur zulke bedragen?

De grondprijs kun je bepalen door te kijken voor welke prijs vergelijkbare grond in de directe omgeving is verkocht, de laatste tijd. De bijkomende schades zijn per geval verschillend. Ze zijn afhankelijk van de persoonlijke of bedrijfssituatie van de eigenaar of pachter. Begin december 2016 hebben we alle eigenaren en pachters een eerste aanbod gedaan voor de aankoop van de grond. Januari 2017 is gebruikt om een toelichting te geven op het aanbod en de reactie van de belanghebbende te bespreken.

Begin 2019 benodigde grond in bezit

En nu?

De provincie heeft inmiddels met bijna de helft van de grondeigenaren en -gebruikers overeenstemming bereikt over de aankoop van de grond. In gesprekken in januari met de grondaankopers konden deze eigenaren en de provincie tot elkaar komen over de koopprijs. Daarbij zijn ook afspraken gemaakt over aanvullende zaken, zoals de perceelsafscheiding na aankoop door de provincie of voorzieningen die verplaatst moeten worden. De afspraken worden in een koopovereenkomst vastgelegd en via de notaris wordt de grond overgedragen aan de provincie. Eigenaren kunnen daarna tot de start van de uitvoering de gronden om niet blijven gebruiken. Hooguit zal er incidenteel een onderzoek moeten plaats vinden naar archeologische waarden of flora en fauna. Dit gebeurt door onderzoeksbureaus die vooraf contact opnemen en de overlast tot een minimum beperken.

Voor de overige dossiers lopen de gesprekken nog. Mocht het niet mogelijk zijn om tot overeenstemming te komen, dan zal de provincie in het uiterste geval tot onteigening overgaan. Dat is een langdurig en met veel rechtszekerheid omgeven proces. Het kan bijna twee jaar duren. Daarom zijn de voorbereidingen hiervoor inmiddels opgestart. Maar we hopen natuurlijk dat het niet zover hoeft te komen en we er met alle grondeigenaren en –gebruikers uit kunnen komen. Of zoals dat mooi heet, minnelijk overeenstemming kan worden bereikt over aankoop.

Wanneer moet het project klaar zijn?

Om zeker te zijn dat de provincie begin 2019 over de grond kan beschikken en te kunnen starten met de werkzaamheden, moet de onteigeningsprocedure nu al worden opgestart. Op 19 april 2017 heeft Provinciale Staten het Verzoekbesluit genomen. Dat is de eerste stap in de zogeheten administratieve procedure. Wanneer die is afgerond met een Koninklijk Besluit, kan vervolgens in de gerechtelijke procedure het onteigeningsvonnis door de rechter worden uitgesproken. Al die tijd blijft de provincie zich inspannen om in goed overleg tot aankoop van de gronden te komen. Gelukkig is de ervaring dat alle of nagenoeg alle gronden langs minnelijke weg kunnen worden verworven. Hopelijk lukt dat ook hier ook.

Lees meer over het grondverwervingsproces (pdf, 221 kB) in onze folder.

Voorheen deed Michiel de Koe de grondverwerving, maar sinds 1 juli 2017 is René Timmer hier verantwoordelijk voor.

René Timmer aan het woord over de verdubbeling
Rene Timmer

René Timmer is vanuit Assen als rentmeester/taxateur werkzaam bij Noorderstaete Rentmeesters, onderdeel van Van Ameyde Waarderingen. Zijn specialismen zijn onder andere taxaties, grondzaken en onteigening in zowel het landelijk als het stedelijk gebied. Hij vervult regelmatig de rol van projectleider voor de grondverwerving in grote projecten en begeleidt de taxateur-grondverwervers die door de provincie zijn aangesteld om gronden aan te kopen die nodig zijn voor de verdubbeling van de N34.


Update grondverwerving september 2017

Inmiddels is met 25 grondeigenaren overeenstemming bereikt, waarvan bij tien eigenaren de notariële akte ook al is gepasseerd en de grond al in bezit is van de provincie.