Aan het woord over de verdubbeling (constructie)


Jan Krist en Fokke Kootstra aan het woord over de verdubbeling van de N34 tussen Emmen en Coevorden

Jan en Fokke zijn constructeurs bij de provincie Drenthe. Zij komen om de hoek kijken als er al een ontwerp is gemaakt door een architect, voor bijvoorbeeld Emmen-West. Een bouwkundig/civiel constructeur geeft advies hoe de draagstructuur van het bouwwerk eruit moet komen te zien, welke belasting het moet kunnen dragen en welk materiaal je hier het beste bij kunt gebruiken.

We laten Jan en Fokke aan het woord om uitleg te geven over wat er allemaal gebeurt bij het bouwen van constructies op de N34.

Wat doet een constructeur?

Een constructeur ontwerpt, berekent en toetst bouwwerken, zoals viaducten en bruggen, ook wel constructies en kunstwerken genoemd. Je zult begrijpen dat het erg belangrijk is om heel precies te werken, het gaat tenslotte om de veiligheid van de gebruiker. Computerprogramma’s helpen je bij de berekeningen, maar ze zeggen niet hoe je te werk moet gaan. Je moet zelf de wiskunde in de vingers hebben en inzicht hebben in hoe je dingen moet maken.

De constructeur gaat na welk materiaal het mooist past in het ontwerp en wat het meest geschikt is voor de draagstructuur (bijvoorbeeld metaal, beton, hout, metselwerk). Wat zijn de eigenschappen van het materiaal? Vervormt het, of juist niet? Gaat het lang mee? Welke afmetingen moet het hebben en welke fundering is nodig?

Als constructeur moet je hier de balans in vinden. Je bent een soort van koorddanser die steeds bezig is het perfecte evenwicht te vinden tussen te veel en te weinig materiaal. De constructie mag uiteraard niet te licht zijn, maar aan de andere kant mag het ook weer niet te zwaar of te duur worden.

koorddanser

Constructies, zoals wij die voor de N34 ontwerpen, moeten voldoen aan regelgeving. We hebben landelijke regels en er zijn ook Europese normen. Een constructeur let altijd op de drie ‘s-en’: Sterkte, Stijfheid en Stabiliteit. Je maakt als het ware steeds een sommetje waarbij je deze drie factoren optimaliseert.

In hoeverre is het werk bij de N34 anders dan bij andere projecten?

Bij de N34 is gekozen om de aannemer de definitieve ontwerpen van bijvoorbeeld de viaducten te laten maken. Bij andere projecten doen we dit ook wel zelf. Nu bedenken we vooraf of het in globale zin kan en aan welke constructieve regels het dient te voldoen. Vervolgens kijken we met de constructeurs van de aannemer mee. Zo toetsen we of de aannemer het juiste gaat bouwen.

Uitdagend en afwisselend werk

Er zijn relatief weinig constructeurs, hoe komt dat?

Het is een technisch beroep. In algemene zin geldt dat technische mensen lastig te vinden zijn momenteel. Het is niet eenvoudig om te doen. Gelukkig vinden Fokke en Jan hun werk allebei erg uitdagend. Je moet steeds weer met creatieve oplossingen komen voor nieuwe problemen. Dat puzzelen is op zich al leuk. En als je dan over het viaduct kunt rijden dat jij hebt bedacht, dat is natuurlijk wel heel bijzonder.

Voor veel constructies hebben we vergelijkingsmateriaal dat we kunnen gebruiken, maar lang niet alles is al eens gemaakt. De ontwikkeling staat ook niet stil. Denk maar aan het gebruik van nieuwe materialen in de wegenbouw. De laatste jaren krijgt ook het milieuaspect van het gebruikte materiaal steeds meer aandacht. Ook daar heb je als constructeur mee te maken.

Bij de N34 ligt er al een weg met bijbehorende viaducten. In de ontwerpfase is besloten dat de nieuwe weg en viaducten zoveel mogelijk moeten passen bij wat er al is. Dat maakt het werk van een constructeur wel iets minder spannend. Het is immers al een keer gemaakt. Maar het blijft mooi om iets te bedenken waar anderen veilig gebruik van kunnen maken.

Met wie heb je te maken als constructeur?

Als constructeur ben je steeds op zoek naar overeenstemming. Met technisch inzicht alleen kom je er niet. Je moet het ook goed over kunnen brengen.  Je hebt met verschillende partijen te maken, met elk hun eigen wensen en voorwaarden. Je hebt natuurlijk te maken met de projectleider, die de planning en de kosten moet bewaken. Maar je moet ook om tafel met de contractschrijver die de eisen richting de aannemer formuleert. Ook zijn er nog de architect, verkeerskundig tekenaars en externe constructeurs die allemaal ideeën hebben over hoe een constructie zou moeten worden.

Duurzame constructies langs N34

Hoe verwerk je duurzaam materiaal in constructies?

Duurzaamheid wordt steeds belangrijker in de civiele bouw. Ook bij de N34 houden we er volop rekening mee. Het liefst gebruiken we natuurlijke materialen, maar dat moet wel in verhouding staan met de kosten. Het materiaal moet lang mee kunnen gaan, duurzaam geproduceerd zijn, betaalbaar zijn én ook nog mooi zijn. En het moet ook nog passen in het geheel. We onderzoeken op dit moment of we betongranulaat kunnen gebruiken in plaats van grind. Dan gebruik je oud beton om weer nieuw beton van te maken. Op die manier heb je minder grind nodig en kun je besparen in de milieukosten.

Zijn er nog meer voorbeelden?

Er zijn ontzettend veel duurzame mogelijkheden te bedenken. Je kunt ook biobased leuningen gebruiken of viaducten bouwen die je niet hoeft te schilderen. Er gebeuren op dit gebied veel spannende dingen en de ontwikkeling gaat snel. Bij de verdubbeling van de N34 is het ook de bedoeling dat de leuningen van de kunstwerken van biobased materiaal gemaakt worden. Omdat dit nog nooit gebeurd is, is het de vraag hoe we dit gaan maken. Dat zijn interessante vraagstukken.

Vervolg

Wat zijn de volgende stappen?

We gaan nu zorgen dat de constructies goed worden meegenomen in het contract richting de aannemer. Daarna gaan we samen met de aannemer aan de slag om te toetsen hoe de ontwerpen gebouwd kunnen worden. De constructeur is de schakel tussen ontwerp en uitvoering en een mooie veilige toekomst.

De constructeurs van de N34
Fokke Kootstra

Fokke Kootstra werkt bij de provincie Drenthe en is sinds de zomer van 2017 betrokken bij de verdubbeling als constructeur.

Jan Krist

Jan Krist werkt voor anderhalve dag in de week bij de provincie Drenthe. Gedetacheerd vanuit de gemeente Groningen. Reeds 35 jaar ervaring in het vak. Betrokken bij diverse werken in de stad Groningen, waaronder de Zuidelijke ringweg en nu ook bij prachtige projecten in de provincie Drenthe.