Aan het woord over de verdubbeling (landschap)


Janneke Schurer aan het woord over de verdubbeling van de N34 tussen Emmen en Coevorden

Drenthe staat bekend om haar landschap, natuur, rust en ruimte. De N34 loopt dwars door het Drentse landschap. Het is dus een belangrijke uitdaging voor de provincie Drenthe om de verdubbeling van de N34 te laten passen binnen het Drentse landschap. Janneke Schurer is landschapsarchitect. De provincie heeft haar gevraagd om een landschapsplan te maken. Hoe kunnen de bredere weg en haar aansluitingen het beste kunnen worden ingepast in de directe omgeving, de dorpen, de essen en de bossen?

Inpassing in het landschap betekent in gesprek gaan met omwonenden. Hen vragen wat zij belangrijk vinden. Daarna kijken wat technisch haalbaar en maakbaar is. Nagaan wat er kan en mag binnen de plaatselijke natuur en het provinciale beleid daarover. En natuurlijk veel schetsen en uiteindelijk digitale visualisaties maken van het beoogde resultaat.

Versterken Drentse landschap

Waar houd je rekening mee bij het maken van een landschapsontwerp?

Er is in 2000 al een landschapsplan gemaakt voor de N34. Ik begon dus niet helemaal bij nul toen ik aan de slag ging met het landschapsontwerp voor de N34. Het plan uit 2000 was een goede basis voor het landschapsontwerp dat we nu hebben gemaakt. Het landschap zelf is immers niet zoveel veranderd. De dorpen en de wegenstructuur (destijds N37, nu A37 bijvoorbeeld) zijn dat natuurlijk wel. De uitgangspunten van het land­schapsplan van destijds zijn nog duidelijk herkenbaar in de N34 zoals die er nu ligt. De weg ligt mid­denin het landelijke gebied, een ondergeschikte lijn die van zuid naar noord over de Hondsrug slingert zonder een dorp of stad echt aan te doen; de weg loopt er hooguit langs. Een echte Drentse ‘parkway’ dus! We beginnen altijd met het in kaart brengen van de huidige situatie en de historie van het gebied. Je moet weten waarom een gebied geworden is zoals het nu is. Zo kun je er in de toekomst de juiste nieuwe toevoegingen aan doen.

N34 krijgt eigen karakter

Hoe ga je om met bijvoorbeeld dieren en verlichting?

Bij dit landschapsontwerp hebben we met diverse partijen en belanghebbenden gesproken. We hebben een aantal verschillende sessies georganiseerd. Daarin hebben we de kansen en (on)mogelijkheden voor de landschappelijke inpassing van de weg verkend. Het gebied is één van de donkerste gebieden van Drenthe. We moeten dus goed nadenken hoeveel verlichting we langs de weg willen gebruiken. Omdat de weg straks en stuk breder is, is het oversteken van de weg voor sommige diersoorten lastiger. In het landschapsontwerp hebben we daarom bomenrijen aangeplant. Die moeten straks de nieuwe vliegroutes voor vleermuizen vormen.

Is duurzaamheid ook nog belangrijk in het ontwerp?

Voorbeeld windobject N34De provincie Drenthe wil de weg zo energiezuinig mogelijk maken. Dat betekent dat we in de keuze van materialen hebben nagedacht over herbruikbare of hergebruikte materialen. Hier in Drenthe zijn we goed met biocomposiet, dus dat komt natuurlijk terug in het ontwerp. En langs de weg, bij de parkeerplaats ‘Westerveld’, komt één en misschien wel meer windbomen (zie afbeelding). Die wekken energie op, die weer gebruikt wordt voor de weg. Om lantaarnpalen te laten branden bijvoorbeeld.

Hoe gaan de bermen eruitzien?

De bermen van de N34, de middenberm en de beide zijbermen, worden ingezaaid met een Drents bloemen- en kruidenmengsel. Hiermee ontstaat een natuurlijke, kleurrijke en bloemrijke berm. Die geeft de N34 een eigen karakter. Als je straks een foto van de weg ziet, weet je meteen: dát is de N34.

Flinke verandering viaducten

In hoeverre wordt de N34 straks anders?

De N34 is een weg die echt ligt in het landschap. Dat betekent dat de weg als lijn ondergeschikt is en moet blijven. Daarom kiezen we bij het nieuwe ontwerp juist voor het versterken van de landschap­pelijke kwaliteiten van de omgeving van de weg. Ik zal een voorbeeld geven. De Burgemeester Fonteinstraat in Dalen heeft heel kenmerkende laanbeplanting. Die zetten we onder het viaduct door. Zo wordt de lokale infrastructuur benadrukt, in plaats van de N34.

Op de N34 zelf zal je vooral veranderingen zien bij de aansluitingen op de weg. We hebben ervoor gekozen om zoveel mogelijk de lokale Drentse natuur en landschap zichtbaar te maken in deze oksels. Zo maken we van de aansluiting bij Coevorden-Noord veel meer een plasdrasgebied, met water, rietoevers, struiken, grassen en bomen. De nattigheid van de bodem laten we zien en de hoogteverschillen en de variatie aan planten maakt het bovendien een aantrekkelijk leefgebied voor verschillende dieren.

Coevorden Noord

Gaan de bestaande viaducten weg?

Nee. Waar het nodig is voor de verdubbeling komt naast het bestaande viaduct een nieuw viaduct. Het is onze ambitie om van de bestaande en nieuwe viaducten één geheel maken. We willen het lijken alsof de twee delen bij elkaar horen ook, al zijn ze verschillend. De nieuwe viaducten moeten daarom een vernieuwde versie van de bestaande viaducten zijn, zeg maar type 2.0. Je kunt zien dat ze nieuw zijn, maar tegelijkertijd lijken ze ook sterk op de bestaande viaducten. We doen dit onder andere door aan de oude viaducten een nieuwe rand toe te voegen. Die rand zorgt ervoor dat ze als één geheel worden samengesmeed.

Welke aansluiting was het lastigst om te ontwerpen en waarom?

Elke plek heeft zijn eigen moeilijkheden, natuurlijk. Wat een flinke uitdaging was, is de inpassing van het nieuwe knooppunt Emmen-West. Het hele verloop van de bestaande wegen verandert natuurlijk flink. Bovendien zit er een fly-over in het knooppunt. Daar gaat de weg behoorlijk de hoogte ingaat. Die fly-over wordt straks een bijzonder herkenningspunt voor de weg. We hebben flink gepuzzeld hoe we de uitlopers van het Bargerbos, het landschap rondom de Sleenerstroom en de markante fly-over kunnen laten samenkomen in een landschapsontwerp dat recht doet aan al die bijzondere plekken.

Vervolg

Wat zijn de volgende stappen?

We hebben tekeningen gemaakt van het landschapsontwerp rondom de verdubbeling van de N34. Deze tekeningen zijn opgenomen in het landschapsplan voor de N34, samen met een uitleg. Op de website is dit ook allemaal terug te vinden, samen met een 3D-visualisatie van de inpassing van de weg.

De gemeenten Coevorden en Emmen moeten formeel nog hun goedkeuring geven aan de plannen. Als ze dat hebben gedaan, dan kunnen de plannen worden opgenomen in de aanbesteding van het werk. De aannemer kan dit dan meenemen in de uitvoering, in het voorjaar van 2019.

Janneke schurer aan het woord over de verdubbeling
Janneke Schurer

Janneke Schurer is landschapsarchitect bij BügelHajema. Als landschapsarchitect helpt zij de provincie Drenthe met het ontwerpen van het landschapsplan voor de N34. Zij houdt hierbij rekening met het bestaande landschap en de wensen van de omgeving en de overheden.