Drenthe betekent voor mij ademhalen - Jetta Klijnsma


‘Welkom thuis’ appten haar zussen, die altijd in Noord-Nederland zijn blijven wonen, toen ze hoorden over haar nieuwe baan. Sinds december vorig jaar is Jetta Klijnsma commissaris van de koning in Drenthe. Na 35 jaar Den Haag is ze terug op haar geboortegrond.

Opgetogen vertelt Jetta Klijnsma (maart 1957) aan de grote tafel in haar kamer in het provinciehuis over haar ontvangst in Drenthe. “Ik voel me heel welkom hier. Laatst deed ik boodschappen in Dwingeloo en werd ik door allerlei mensen aangesproken. ‘Ach, wat mooi daj hier je bosschuppen doet, mien kiend’, zei iemand. Mensen vinden het leuk mij dan tegen te komen. Ik ben natuurlijk ook best herkenbaar met mijn rollator. Ik word veel aangesproken. Er was ook een kunstenaar die me uitnodigde om zijn tentoonstelling te openen. Dat vind ik hartstikke leuk.”

Op zaterdag is de geboren Hoogeveense regelmatig op pad in de provincie. “Laatst ben ik even met mijn man naar De Amer in Amen gereden. Daar had ik over gehoord en ik wilde er eens kijken. We werden heel hartelijk ontvangen. Iedereen begon meteen met me te praten. Ik merkte gewoon dat ze dachten: goh, wat leuk dat dat mens hier zaterdagmiddag even een biertje komt halen. Nou, dan zullen we haar ook eens even bijpraten. Mijn echtgenoot vindt zulke dingen ook leuk. Ik heb gelukkig een man die overal voor in is.”

Geloof en politiek

Na haar studie geschiedenis in Groningen, verhuist Klijnsma begin jaren ’80 in Den Haag, omdat haar toenmalige vriend daar een baan krijgt. Ze belandt aan het Binnenhof als assistent van enkele PvdA-kamerleden. Hoe een meisje uit een gereformeerd gezin bij de PvdA terechtkomt? “Eigenlijk is dat heel logisch. Als je er vanuit gaat dat de sterkeren moeten opkomen voor de zwakkeren, zoals het ook in de Bijbel staat, dan is de stap naar de PvdA heel klein. Ik zou nooit voor een christelijke partij hebben gekozen. Ik vind dat je geloof en politiek niet met elkaar moet verknopen.”

Na haar baan aan het Binnenhof wordt Klijnsma in 1998 wethouder in Den Haag. Na tien jaar wordt ze staatsecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet Balkenende IV. Als dat kabinet in 2010 valt, wordt ze kamerlid. Van 2012 tot oktober 2017 is opnieuw staatssecretaris op dezelfde post. “Waarom ik op deze functie in Drenthe heb gesolliciteerd? Omdat het Drenthe is natuurlijk! Daar heb ik een klik mee. Als het om bijvoorbeeld Overijssel was gegaan, had ik het niet gedaan.”

Dwingelderveld

“Drenthe betekent voor mij ademhalen. Rustig ademen. Ik heb 35 jaar in Den Haag gewoond, maar wel altijd een huisje gehad op het Dwingelderveld. Dat was van mijn ouders. Het is nu van mijn zus en mij. Toen mijn moeder nog leefde, reed ik regelmatig op vrijdagavond na het werk naar Dwingeloo. Meestal kwam ik er ’s nachts pas aan. Als ik dan de autodeur open deed, rook het gewoon anders dan in Den Haag. Dat gevoel van… Ze ademt diep in en uit. “Hè, hè. We zijn er weer.” Dan keek ik naar boven en zag ik de sterren. Ook prachtig. Die zie je niet in Den Haag, want daar is het altijd licht. Je moet ervan houden van die donkerte - het duurster - maar ik vind het prachtig. Hoewel ik de stad ook mooi vind, hoor.”

Na haar benoeming woonde ze met haar man korte tijd in haar huisje bij Dwingeloo. Inmiddels huren ze tijdelijk een woning in Assen. “Het was even zoeken, want ik ben geen traploper. Ik moet een slaapkamer en badkamer beden hebben. Maar het is een ideale plek. Ik kan op de fiets naar het werk. In Den Haag had ik een diensttandem met chauffeur, nu heb ik een driewieler met trapondersteuning gekocht.”

Op de fiets

Klijnsma is geboren met spastische benen, daarom heeft ze soms wat hulpmiddelen nodig. In Den Haag fietste ze wat af op de diensttandem. “Ik maakte graag een ommetje door het Haagse bos of over de boulevard tussen de vergaderingen door. Even een frisse neus halen. Die beweging is ook heel goed. Het kwam vaak genoeg voor dat mensen even met me op fietsen. Dan riep iemand: “Hé Jetta” en dan wilde hij even zijn verhaal kwijt. Dat is het mooie van  fietsen; er is minder afstand. Je bent zichtbaar. Dat ben je niet in een gepantserde auto.”

Ze houdt ervan om dichtbij de mensen te staan. Ook is ze vóór openheid en transparantie. “Ik heb graag dat mensen me in het gezicht zeggen wat ze van me vinden. Ik houd niet van spreken over de ander. Ik heb ook hier in Drenthe gezegd: ‘Jullie moeten me altijd vertellen wat er niet goed gaat en wat ik niet goed doe’. Ik kan best op tenen gaan staan zonder dat ik het door heb. Dat moet niet gebeuren.”

Tip de commissaris

Ze vindt het geweldig om in Drenthe rond te struinen. Als het aan Klijnsma ligt, gaat ze de komende tijd nog veel meer van de provincie zien en veel meer Drenten leren kennen. De website tipdecommissaris.nl is bedacht als een soort introductieprogramma voor haar. “Het idee is dat iedereen me zelf kan uitnodigen via die site, door een idee in te sturen van iets wat ik moet komen bekijken. Dat kan gaan om bijzondere gelegenheden, zoals openingen of voorstellingen, maar er zijn ook reguliere gevallen, zoals scholen en ik ben al in een verzorgingstehuis geweest. Hartstikke leuk. Ik ben ook in Hoogeveen geweest bij een groep vrouwen die het niet breed heeft, maar die tweedehands spullen verzamelt voor mensen die het nog slechter hebben dan zij. Dat doen ze in een garagebox, zonder licht en verwarming. Het zag er heel netjes uit. Het zijn dit soort initiatieven uit de samenleving, waar je mee verder kunt. Ik kijk graag met mensen hoe we hun initiatief verder kunnen brengen.”

Ze omschrijft de bezoeken die ze tot nu toe bracht als erg inspirerend. “Mensen zijn nog steeds welkom hun tips in de sturen, hoor. Ik heb nog wel een paar zaterdagen vrij. Nee, ik hoef niet zo nodig in mijn vrije tijd met een boek op de bank."

se20180207-kleinsma07

Feministisch


Een belangrijk thema voor Drenthe de komende tijd is de energietransitie, vindt Klijnsma. “We moeten van het gas af, dat is duidelijk, maar hoe? Als we willen dat we kunnen blijven stoken en lezen ’s avonds als het donker is, moeten we wat verzinnen. De eigenheid van Drenthe is erg belangrijk in dit verhaal. Zonneparken zijn al aan de orde. Windmolens zijn minder populair, maar we moeten hoe dan ook overstappen naar iets anders.”

Het is ook geen gezicht, al die mannen.

Ook maakt Klijnsma zich sterk voor de aanpak van laaggeletterdheid en zet ze zich er voor in voor meer vrouwen in de Drentse politiek. “Op dit moment is hier één vrouwelijke burgemeester en een vrouwelijke commissaris. Dat is idioot. Het is ook geen gezicht, al die mannen. En kom niet aan met dat het uiteindelijk draait om goede politici en niet om het geslacht. Doeg, die heb ik al zo vaak gehoord. Mannen en vrouwen zijn toch gelijk aan elkaar? Dan zou het in de politiek ook fifty fifty moeten zijn. Ik een beetje feministisch? Een beetje boel! Vroeger had je de slogan Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Kijk eens naar vrouwen die scheiden; vaak blijven ze – ook tegenwoordig nog - achter met dit (ze brengt haar duim en wijsvinger dichtbij elkaar, AM). Het is belangrijk dat je als vrouw onafhankelijk blijft. Dat roep ik ook tegen de meisjes op scholen die ik bezoek. Die slogan is nog steeds van toepassing.”


Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid.

se20180207-kleinsma04

Dit interview eerder in Drenthe Magazine, nr. 45. Tekst: Annemiek Meijer Fotografie: Sake Elzinga

En kom niet aan met dat het uiteindelijk draait om goede politici en niet om het geslacht.