Wolf in Drenthe


Op zaterdag 7 maart 2015 had Drenthe een landelijke primeur: de eerste bevestigde waarneming van een wolf die op Nederlands grondgebied rondliep na afwezigheid van meer dan een eeuw. De komst van deze wolf was geen totale verrassing. Gelet op het herstel van de wolvenpopulatie in Duitsland hielden het rijk en de provincies er al sinds 2013 rekening mee dat binnen 10 jaar rondzwervende wolven in Nederland zouden opduiken. Wel heel bijzonder was dat deze wolf niet zoals de meeste soortgenoten alleen in schemering en duisternis actief was, maar zich ook vroeger op de avond en later in de morgen liet zien. Daardoor hebben relatief veel mensen deze wolf waargenomen en kon de trekroute van dag tot dag goed worden gevolgd. Na een tocht door Drenthe en Groningen, tot in de Eemshaven, is deze wolf op 11 maart weer naar Duitsland teruggelopen.

wolf

Het staat wel vast dat er in de komende jaren vaker wolven door Drenthe zullen struinen en zich op langere termijn misschien ook permanent gaan vestigen. De kans dat een volgende wolf dat net zo opzichtig doet als ‘onze’ eersteling is klein. De meeste wolven zijn uiterst schuw en voorzichtig tegenover mensen. De meeste waarnemingen zullen zich beperken tot bewijs via prooiresten, sporen, een foto op een wildcamera of een in het verkeer doodgereden dier.

Zo’n 250 jaar geleden uitgeroeid

De wolf leefde tot in de 18e eeuw in Drenthe. Er werden in die tijd enorme drijfjachten georganiseerd om wolven te doden. Over de laatste drijfjacht in Drenthe staat het volgende in de archieven: “Bij de jagt van 19 September 1772 werd, ten noord-oosten van het dorp Dwingelo, een wolf opgestooten, die echter zijne belagers wist te ontvlieden. Later vernam men in dit Landschap geene wolven meer, en sedert het laatstgemelde jaar werden geene jagten meer op dat roofgedierte gemaakt.”

In de omringende gebieden in Groningen, Friesland en Overijssel was de wolf tussen 1600 en 1740 al uitgeroeid en de laatste wolf in Nederland is in 1897 bij Heeze (Noord-Brabant) waargenomen. Ook in de aangrenzende landen, België en Duitsland verdween de wolf geheel van het toneel.

Terugkeer

Sinds de terugkeer van de wolf in Duitsland (rond 2000), bereiden wolvenpopulaties zich daar steeds verder uit. Er bevinden zich inmiddels diverse roedels (families) op ruwweg 200 km afstand van de grens. Jongen verlaten na 1 tot 2 jaar hun geboorteroedel op zoek naar eigen leefgebied, met name in het voorjaar en soms ook nog in het najaar. Ze kunnen dat in alle windrichtingen doen, dus ook onze kant op. Een zoektocht duurt maanden en kan ze tot wel 1000 km afstand brengen, maar vaak niet verder dan 200 km.

Er kan nu dus ieder jaar een jonge wolf opduiken in of vlakbij Drenthe. Maar hoe groot die kans is, valt niet zo te zeggen. In het voorjaar van 2013 en in 2014 werd met zekerheid een individuele wolf gesignaleerd in een gebied bij Meppen (D), op ongeveer 15 kilometer van Drenthe. En in april 2014 is met zekerheid een wolf waargenomen bij Nordhorn (D), op minder dan 25 kilometer van Drenthe. Uit DNA onderzoek is inmiddels gebleken dat het bij Nordhorn om hetzelfde dier gaat als uit Meppen. Het ziet er naar uit dat dit jonge vrouwtje in die omgeving een territorium handhaaft in afwachting van een partner. Daarmee kan een wolvenroedel pal over de grens van Drenthe en Overijssel binnen een paar jaar een feit zijn. Verder zouden er ook vanuit Noordoost-Frankrijk wolven onze kant op kunnen komen, via België of Duitsland.