VHR Monitoringsrapportage 2025


De Provincie Drenthe voert monitoring uit in het kader van de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR) om objectief inzicht te krijgen in de staat van habitattypen en soorten.

Deze Europese verplichting vraagt dat lidstaten en daarmee ook provincies periodiek rapporteren over de omvang, kwaliteit en trends van natuurwaarden binnen en buiten Natura 2000-gebieden, deze rapportage draagt daar aan bij. De monitoring vormt de basis voor effectief beleid, doelgericht natuurbeheer en een transparante onderbouwing van maatregelen die bijdragen aan het realiseren van onze natuurdoelen.

Wat monitoren we?

In Drenthe is de natuurmonitoring voor de Vogel- en Habitatrichtlijn opgebouwd uit drie pijlers: doelbereik, omgevingscondities en natuurmaatregelen.

  1. Doelbereik
    Deze pijler richt zich op het behalen van onze natuurdoelen. Voor habitattypen brengen we ligging, omvang en kwaliteit in kaart. Voor soorten gaat het om populatiegrootte, verspreiding en de ligging, omvang en kwaliteit van het leefgebied.

  2. Omgevingscondities
    Deze pijler gaat over het monitoren van abiotische factoren, zoals nutriëntenrijkdom, zuurgraad en vochtstanden. Deze gegevens worden tweeledig gebruikt, namelijk om te zien of de omgevingscondities voor het behalen van de doelen op orde zijn en om effecten van natuurmaatregelen te toetsen. Als condities niet op orde zijn geeft dit inzicht in de aanwezigheid van drukfactoren.

  3. Natuurmaatregelen
    Deze pijler omvat de registratie van maatregelen in de gebieden. Door deze gegevens systematisch vast te leggen, kunnen we achteraf beoordelen of de maatregelen het gewenste effect hebben gehad op zowel omgevingscondities als doelbereik.

Hoe monitoren we?

Voor de monitoring van doelbereik, omgevingscondities en natuurmaatregelen gebruiken we landelijk vastgestelde methodieken. Deze zijn opgesteld door BIJ12 (in samenwerking met specialisten) en opgenomen in de Werkwijze Monitoring Natura 2000.

De monitoring wordt uitgevoerd door verschillende organisaties. Terreinbeheerders verzamelen via het Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) gegevens over hun gronden door eens per 12 jaar de vegetatie te inventariseren en eens per 6 jaar gegevens over insecten, flora en structuur vast te leggen. Daarnaast verzamelt het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) via soortenorganisaties informatie over VHR-soorten op landelijke schaal. Soms is dit voor onze provincie ontoereikend; in dat geval voeren we in een gebied aanvullende monitoring uit. De provincie monitort daarnaast zelf de omgevingscondities en natuurmaatregelen.

VHR-monitoring is in ontwikkeling en wordt landelijk versterkt via het Verbeterprogramma VHR-monitoring (VVM). De komende jaren worden op meerdere onderdelen stappen verwacht wat tot uitdrukking zal komen in de rapportages.

Wat doen we met de resultaten?

Opgeleverde producten van VHR-monitoring worden intern gebruikt voor het opstellen van Natuurdoelanalyses (NDA’s), Natura 2000-beheerplannen en VHR-beleid provinciebreed. Daarnaast worden resultaten gerapporteerd richting het Rijk of geüpload in nationale databases, zoals de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFFF) en de Nationale Databank Vegetatie- en Habitattypenkarteringen (NDVH).

Rapportage 2025

Dit rapport laat zien welke producten de provincie op basis van bovenstaande monitoring in 2025 heeft opgeleverd. Het gaat daarbij om habitattypenkaarten, verslagen van veldbezoeken, analyses van omgevingscondities en opleveringen van natuurmaatregelen. Omdat niet elk gebied in hetzelfde jaar aan de beurt is, leveren we jaarlijks producten op voor verschillende gebieden. Volgend jaar zullen opleveringen van VHR-onderzoeken eveneens meegenomen worden in deze rapportage.