Nitraat


Teveel nitraat in de bodem vormt een probleem voor de drinkwaterkwaliteit en de natuur.

trend De nitraatconcentraties in het bovenste grondwater vertonen vrij grote, deels natuurlijke, fluctuaties van jaar tot jaar. De afgelopen periode waren er geen ontwikkelingen van betekenis, of er waren ongeveer evenveel gewenste als ongewenste ontwikkelingen.
afstand tot doel In 2015 werd de EU-norm voor nitraat overschreden op 75% van de bouwlandpercelen en 40% van de graslandpercelen op zandgrond. De afstand tot het doel is groot.

Het gebruik van dierlijke meststoffen en kunstmest in de landbouw leidt tot verhoogde concentraties nitraat in het grondwater. Als het nitraat in het drinkwater terecht komt, kan dit leiden tot gezondheidsproblemen, met name bij kinderen. Daarnaast zorgt nitraat voor vermesting en verzuring van het milieu en daardoor achteruitgang van de natuur.

Nitraatnorm overschreden

In Drenthe wordt in de bovenste meter van het grondwater de EU-norm voor nitraat van 50 mg/l op veel plaatsen overschreden. In 2015 was de gemiddelde nitraatconcentratie onder bouwland op droge zandgrond 93 mg/l. Op 75% van de meetlocaties werd de norm overschreden. Onder grasland op droge zandgrond lag de gemiddelde nitraatconcentratie in 2015 op 78 mg/l. Hier werd op 40% van de locaties de norm overschreden.

Op circa 10 meter onder het maaiveld is het meeste nitraat afgebroken. Toch komen ook daar nog normoverschrijdingen voor. Ook op dieptes van 25 meter komen nog concentraties boven de norm voor.

Nitraatconcentraties in Nederland dalen

Het landelijk mestbeleid is er op gericht dat dierlijke mest vanuit de mestoverschotgebieden naar de zogenoemde tekortgebieden wordt getransporteerd. Landelijk heeft dit geresulteerd in een daling van de nitraatconcentraties. Maar in Drenthe heeft dit er mogelijk toe geleid dat het moeilijker werd om de nitraatnorm te halen.

Provinciale stimuleringsprojecten succesvol

Door provinciale stimuleringsprojecten zijn de nitraatconcentraties in Drenthe wel enigszins afgenomen. Een voorbeeld is het project ‘Duurzaam boer blijven in Drenthe’. In dit project werken agrarische bedrijven aan een betere afstemming in de mineralenkringloop tussen bodem, plant, dier en mest. De aanpaste bedrijfsvoering resulteert in een verlaging van de nitraatconcentraties. In de meeste jaren wordt voldaan aan de nitraatnorm.

Referenties

Boukes, H. en P. Baggelaar (2001). Integrale Rapportage Bodem- en grondwaterkwaliteit. Provincie Drenthe, Assen.

Roelsma, J., P.K. Baggelaar & E.C.J. van der Meulen (2013). Integrale rapportage bodem- en grondwaterkwaliteit Drenthe. Alterra-rapport 2419. Alterra, Wageningen.