Fosfaat


Teveel fosfaat in de bodem vormt een bedreiging voor de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater.

trend In de periode 1994-2012 nam de fosfaatverzadiging van de landbouwbodems op zandgronden fors toe. De ontwikkelingen gingen de afgelopen periode de ongewenste kant op.
afstand tot doel In 2012 werd de grenswaarde voor fosfaatverzadiging overschreden op 100% van de bouwlandpercelen en 78% van de graslandpercelen op zandgrond. De afstand tot het doel is groot.

Via dierlijke mest en kunstmest wordt (onder meer) fosfaat toegediend op landbouwgronden. In tegenstelling tot nitraat, dat zeer gemakkelijk uitspoelt naar het grondwater, hecht fosfaat zich aan bodemdeeltjes. Maar als de bodem met fosfaat verzadigd is, kan het fosfaat gaan ‘doorlekken’ naar het grondwater en uitspoelen naar het oppervlaktewater. Bij een verzadiging van 25% en meer (op zandgronden) is de kans op uitspoeling naar grond- en oppervlaktewater groot.

Fosfaatverzadiging neemt toe

De fosfaatverzadiging van bodems in Drenthe is aan het toenemen. In 2012 bedroeg de fosfaatverzadiging van bouwlandpercelen op zandgrond gemiddeld 40%. De fosfaatverzadiging van graslandpercelen op zandgrond bedroeg in 2012 gemiddeld 44%.

100% van de bouwlandpercelen en 78% van de graslandpercelen is (volledig) fosfaatverzadigd. Dat wil zeggen dat de verzadiging op de betreffende percelen hoger is dan de grenswaarde van 25%.

Fosfaatconcentratie in oppervlaktewater stijgt

In het stroomgebied van de Drentsche Aa lijkt de fosfaatverzadiging van de landbouwbodems al merkbaar te zijn in het oppervlaktewater. In de periode 2006-2010 nam hier de fosfaatconcentratie in het oppervlaktewater toe. Er zal aanvullend beleid nodig zijn om het probleem van toenemende fosfaatconcentraties tegen te gaan.

Referenties

Alterra (2013). Integrale rapportage bodem- en grondwaterkwaliteit Drenthe. Alterra, Wageningen.

Roelsma, J. & M. Knotters (2009). Evaluatie van het bodemkwaliteitsmeetnet Drentsche Aa en Elperstroom. Alterra, Wageningen.