Bijzondere natuur in Drentse vennen herstelt langzaam
Uit onderzoek van 18 Drentse vennen blijkt dat deze zich herstellen, maar nog altijd kwetsbaar zijn. De onderzochte vennen zijn inmiddels gemiddeld matig voedselrijk, terwijl zij van nature juist voedselarm horen te zijn.
De vennen in Drenthe zijn van groot belang voor de natuur. Ze herbergen een unieke combinatie van planten en dieren en hebben daarmee niet alleen een hoge waarde voor Nederland, maar ook voor Europa. Voor het behoud van deze natuur draagt Drenthe een speciale verantwoordelijkheid op grond van de Europese Habitatrichtlijn.
Herstel, maar nog niet klaar
De resultaten van de vierde onderzoeksronde laten zien dat de natuur in Drentse vennen zich gedeeltelijk heeft hersteld. Dat komt vooral doordat de neerslag van schadelijke stoffen zoals sulfaat, ammonium en nitraat vanuit de lucht in de afgelopen decennia is afgenomen.
Tegelijkertijd is het herstel kwetsbaar. De hoeveelheid voedingsstoffen die nog steeds vanuit de lucht neerslaat, ligt boven de grenswaarden die de vennen kunnen verdragen. Bovendien zijn in veel vennen voedingsstoffen opgeslagen in de bodem als gevolg van de depositie. Door opwarming van het water als gevolg van klimaatverandering komen deze voedingsstoffen sneller vrij. Dit proces, ook wel interne eutrofiëring genoemd, zorgt ervoor dat de vennen voedselrijker worden dan natuurlijk is.
Kleine organismen als waarschuwingssysteem
In deze voedselarme vennen leven onder andere kiezelwieren en sieralgen. Dit zijn microscopisch kleine algen die zeer gevoelig reageren op veranderingen in hun omgeving. Ze laten snel zien wat de effecten zijn van problemen zoals vermesting (te veel voedingsstoffen), verzuring en verdroging. Daardoor zijn zij een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit van de natuur in de vennen.
Al meer dan een eeuw gegevens
Het Drentse vennenonderzoek volgt sinds 1991 achttien vennen binnen Natura 2000-gebieden. Dit onderzoek wordt eens per tien jaar uitgevoerd. Daarbij kijken onderzoekers niet alleen naar algen, maar ook naar planten, waterdieren, waterkwaliteit en chemische samenstelling van het water.
De resultaten van dit onderzoek worden vergeleken met historische gegevens uit de eerste helft van de vorige eeuw. Zo is goed te volgen hoe de vennen zich hebben ontwikkeld en in hoeverre zij herstellen van de schade die is ontstaan door zure regen in de tweede helft van de twintigste eeuw.