Reactie Prinsjesdag 2020


Dat deze Prinsjesdag heel anders zou zijn dan anders, dat wisten we natuurlijk al wel. Maar de beelden uit Den Haag, waarbij veel tradities ontbraken, maakten de verschillen wel heel erg zichtbaar. Ook voor het college van GS was dit een bijzondere Prinsjesdag. Niet in Den Haag, bij het jaarlijkse feest van democratie, maar letterlijk op afstand…

Net zoals een jaar geleden stond de Koning aan het begin van de Troonrede stil bij de viering van 75 jaar Vrijheid. Vorig jaar was dat in volle verwachting van alle activiteiten die op de rol stonden. Nu was het vooral een terugblik naar wat er had moeten zijn. Dit bracht ons uiteraard ook terug bij de vele plannen die er in Drenthe waren voor de viering van 75 jaar Vrijheid en die volgend jaar hopelijk nog gestalte kunnen krijgen in de Week van de Vrijheid.

De Koning sprak waarderende woorden voor de veerkracht en de creativiteit van de Nederlanders. Hij noemde het weefsel van de samenleving sterk. Met oog voor de lange termijn was er in de Troonrede veel aandacht voor de rol van jongeren en het investeren in de toekomst. Ook daar zijn we ons in Drenthe erg van bewust, als het nou gaat om het zorgen voor goede opleidingen, banen of betaalbare woningen.

Zoals de Koning het zo mooi omschreef: “Perspectief voor de toekomst begint in het hier en nu.”

Economie en arbeidsmarkt

De coronacrisis heeft de economie hard geraakt. Het Kabinet geeft aan niet te willen bezuinigen, maar juist nu te willen investeren. Met de eerste twee steunpakketten zijn faillissementen en grootschalige ontslagrondes voorkomen. Het derde steunpakket biedt ondersteuning voor de komende 9 maanden. Dat biedt tijd om ons aan te passen aan een nieuwe realiteit die vraagt om structurele economische hervormingen. Samen met het Rijk, provincies en onze partners zetten wij ons in voor een duurzaam herstel en vernieuwing van de economie. In de Troonrede was er aandacht voor circulaire economie, waarvoor wij ook in Drenthe grote kansen zien en wat samen met de ontwikkelingen op het gebied van waterstof een grote bijdrage levert aan het creëren en behouden van werkgelegenheid en het verder vergroenen van onze economie.

De coronacrisis heeft ook grote invloed op de arbeidsmarkt. Door verschuivingen in vraag en aanbod van arbeidskrachten in en tussen sectoren, wordt hier veel gevraagd van de flexibiliteit van werknemers en ondernemers. Door in te zetten op onder andere scholing en training faciliteren we de overstap naar ander werk.

Klimaat

Ondanks de aangekondigde zware economische tijden verliest de regering de noodzaak van CO2-reductie en circulariteit niet uit het oog. Dat is belangrijk! Er zijn zowel in het Groeifonds als de klimaatnota dit najaar genoeg mogelijkheden om aan te haken bij onze ambitie om de waterstofeconomie op te bouwen. Een project als GZI-next in Emmen is een mooie aanjager daarvoor.

Ook de aangekondigde investeringen in de energie-infrastructuur zijn voor Drenthe van belang. Om het hoofd te bieden aan het grote gebrek aan netcapaciteit zoeken wij voortdurend naar oplossingen. Zo is de VV Nieuw-Buinen niet langer exemplarisch voor een probleem, maar een voorbeeld dat met creativiteit alles is op te lossen als iedereen zijn schouders eronder wil zetten. Daarvoor verwachten wij ook steun uit Den Haag.

Aanpak stikstof

In de Troonrede is aangekondigd dat 5 miljard euro tot 2030 wordt uitgetrokken voor de aanpak van de problemen rond stikstof; 3 miljard komt beschikbaar voor de versterking van de natuur en 2 miljard voor stikstofreducerende maatregelen. Er liggen 12 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden in Drenthe. Met de coronacrisis is de kwaliteit van de directe leefomgeving nog eens onderstreept en zoals in de Troonrede aangegeven, is landbouw ook in deze tijd van belang voor betrouwbare voedselvoorziening. Op dit moment wordt in Drenthe gewerkt aan de gebiedsgerichte aanpak rondom de reductie van stikstofdepositie.

Cultuur

Een half miljard euro extra voor Kunst en Cultuur. Dat zou in een Troonrede onder normale omstandigheden ongekend zijn. Maar ook in Drenthe hebben we gezien hoe ontzettend hard de cultuursector getroffen is door de coronacrisis. Vandaag nog hebben we vanuit het Drents noodfonds cultuur voor bijna 1,5 miljoen euro aan steun gepresenteerd.

We zijn blij dat er 15 miljoen extra beschikbaar is om de aanvragen van de instellingen die buiten de boot vielen bij de verdeling van de middelen van het Fonds Podium Kunsten alsnog te honoreren. Dit is in elk geval heel goed nieuws voor de PeerGroup in Donderen.

Mobiliteit

Het was maar een heel klein zinnetje in de Troonrede, maar wel heel belangrijk: ‘De steun aan OV wordt voortgezet in 2021’. Dit zorgt ervoor dat de bussen en treinen kunnen blijven rijden. Hoe de uitwerking precies zal zijn, moet nog blijken. Maar het geeft het OV-Bureau de broodnodige rust om te focussen op de dienstregeling en de dienstverlening.

Het kabinet wil investeringen in bijvoorbeeld infrastructuur en bouw naar voren halen. Ook wij proberen om op het gebied van infrastructuur een bijdrage te leveren aan het gevuld houden van de orderportefeuilles van aannemers. Daarbij zien we wel dat er een spanningsveld is tussen het voeren van zorgvuldige procedures en het versneld kunnen wegzetten van opdrachten.

Aantrekkelijke leefomgeving

Drenthe staat voor een aantal complexe vraagstukken, zoals de overstap naar hernieuwbare energie, verduurzaming van de landbouw en de behoefte aan nieuwe woningen. Allemaal vraagstukken die ruimte vragen en vragen om een zorgvuldige ruimtelijke afweging. Dat onze provincie grote gebieden heeft zonder bebouwing, wil nog niet zeggen dat er ruimte over is. Ook Drenthe raakt vol. Behoud en versterken van een aantrekkelijke leef- en werkomgeving is, zeker nu, voor ons van groot belang.

Leefbaarheid voor de toekomst

Vanuit Drenthe hebben we ons samen met alle Drentse gemeenten en vele andere provincies bij het Rijk hard gemaakt voor extra steun voor dorps- en buurthuizen. Deze ontmoetingscentra vervullen een cruciale rol in het sociale leven van velen in dorpen en wijken. De extra gelden die het Rijk beschikbaar stelt om onder andere dorps- en buurthuizen te ondersteunen, zijn zeer welkom. Juist nu veel gemeenten in een financieel moeilijke positie verkeren. Met de Sociale Agenda werken we verder aan de functieverbreding van dorpshuizen in Drenthe: op deze manier versterken we samen de leefbaarheid in dorpen en wijken voor de toekomst.

Wonen

In Drenthe zijn we groot in kleinschalige samenwerking. De regionale samenwerking maakt ons sterker. Samen met gemeenten, corporaties en marktpartijen hebben we in kaart gebracht op welke manier we een bijdrage kunnen leveren aan de woningbouwopgave van het Rijk. Met dit Drentse bod onder de titel ‘Drenthe, te groot om te klein te denken’ kijken we uit naar de extra middelen van het Rijk om de woningbouwopgave versneld vlot te trekken.

Drentse Gemeenten

Op meerdere momenten heeft Drenthe vanuit haar rol als financieel toezichthouder haar zorg uitgesproken over de financiële positie van de Drentse gemeenten. Het is daarom goed dat er 800 miljoen euro extra voor gemeenten beschikbaar komt en de opschalingskorting voor de jaren 2020 en 2021 wordt geschrapt. In de Troonrede werden sociale werkbedrijven en het organiseren van verkiezingen in coronatijd als extra kostenposten voor gemeenten genoemd.

Financiën

De extra opgaven voor gemeenten hebben we ook gezien toen we de afgelopen maanden de Investeringsagenda tegen het licht hielden en tot de conclusie kwamen dat het goed is om extra in te zetten op de Drentse steden met een regiofunctie in het Regiostedenfonds.

Voor de provincies is geen extra geld aangekondigd. De in verband met de coronacrisis afgesproken bevriezing van het provinciefonds is in de septembercirculaire bevestigd.