Nieuwjaarstoespraak commissaris van de Koning Klijnsma 2018


Geachte aanwezigen,

Graag wil ik beginnen met u alle goeds voor 2018 te wensen!

Ik wil u bedanken voor het warme welkom dat ik de afgelopen tijd heb mogen ervaren. Ik heb zoveel lieverds ontmoet die mij geholpen hebben en wegwijs hebben gemaakt in mijn nieuwe omgeving. Dat voelt echt enorm goed. Dank u wel!

Op mijn kamer in het Provinciehuis staat sinds kort een grote ovale tafel. Die tafel is essentieel! Ik wil heel graag aan die tafel met heel veel mensen doordenken hoe we voor Drenthe en de Drenten mooie dingen tot stand kunnen brengen. Een grote tafel is bij uitstek het belangrijkste instrument van een bestuurder. Aan die tafel ontmoet je elkaar. De tafel is onontbeerlijk om met elkaar van gedachten te wisselen en vaak ook stevig te debatteren over “hoe nu verder”. Criticasters zijn natuurlijk ook welkom. Ieders mening doet er toe en argumenten moeten worden gewisseld, want beleid maken zonder draagvlak en zonder steun van de mensen, die door het beleid met veranderingen in hun leven te maken krijgen, is flauwekul. Natuurlijk kunnen openbare bestuurders het niet iedereen volledig naar de zin maken, maar ze moeten wel goed luisteren naar de mensen, die de moeite nemen om bij hen aan tafel te schuiven. Vaak hebben mensen zelf lumineuze praktische ideeën, die eenvoudig ten uitvoer kunnen worden gebracht.

Zo hadden de medewerkers van de griffie van de provinciale staten het lumineuze idee om een website te lanceren, waar Drenten mij als commissaris kunnen uitnodigen om bij hen op locatie langs te komen. Het motto is: “tip de commissaris” en ik ben reuze blij met het griffie-idee. Er komen heel veel “tips” binnen en daardoor ben ik nu al bij voorstellingen en concerten geweest, waar ik anders geen weet van had gehad en ik heb heel veel mensen ontmoet met en zonder zorgen aan tal van tafels op prachtige plekken in onze geweldige provincie. Het gaat vaak om zeer betrokken vrijwilligers, die zich enorm inzetten voor medemensen of voor het totstandkomen van een bijeenkomst, waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en mooie muziek- of theaterproducties kunnen meemaken. Zonder al die vrijwilligers zou onze Drentse samenleving er behoorlijk schraal bij staan. Ik wil hen heel graag bedanken.

Ik hoop dat veel Drenten me blijven tippen en wil graag statenleden en gemeenteraadsleden uitnodigen om mee te gaan naar de oploopjes, want dan hebben we alle vliegen in een klap. Volksvertegenwoordigers hebben dan een extra moment om hun achterban te zien en te spreken en vice versa.

Beste mensen,

Afgelopen jaar wees onderzoek uit dat de mensen in sommige delen van Drenthe zich het gelukkigst voelen van heel Nederland. Dat is natuurlijk prachtig, maar het zijn niet alle Drenten! Dit college wil graag voor alle Drenten bereiken dat ze gelukkig zijn of worden en dat hun welbevinden verbetert. We doen daar van alles voor, samen met gemeentebestuurders en waterschappers, (die er bijvoorbeeld in deze natte tijden voor zorgen, dat onze voeten droog blijven: hulde!)

Er is de afgelopen tijd enorm veel werk verzet. Voor nagenoeg alle onderdelen, die in het college-akkoord staan, zijn samen met onze partners, dus met u, plannen gemaakt en middelen beschikbaar gesteld. 2018 is het oogstjaar van ons college van GS. De gedeputeerden en mijn voorgangers hebben hard gewerkt en ik vind het plezierig staccato  te melden (zonder volledig te kunnen zijn) wat er tot stand is gebracht en welke ontwikkelingen we voor 2018 in petto hebben.

Het oplossen van de werkloosheid en mede daardoor de armoede is sinds decennia een heel belangrijk thema voor Drenthe. Dit thema is sterk verweven met andere ontwikkelingen, bijvoorbeeld met energiewinning. Dé energiebron in de 19e eeuw was natuurlijk turf, waarmee Drenthe heel Nederland van energie voorzag. Toen zaten we ook al in een energietransitie: turf werd immers vervangen door kolen en later door aardolie en gas. Nu is het tijd om gas te vervangen. De aardbeving van gisteren maakt dat des te duidelijker. En niet alleen dat, ook de schadeafhandeling. Onze inwoners in het gebied waar gas wordt gewonnen hebben dezelfde zorgen als de Groningers en ik ga ervan uit dat de minister bij zijn bezoek aan Noord-Nederland morgen, de problematiek eenduidig aan de vork steekt voor de Groningse en Drentse gedupeerden.

Momenteel zijn we in Drenthe bezig met hernieuwbare energie, onder andere uit wind, zon, bodem en biomassa. Een omslag die onze provincie ook banen oplevert, denk aan banen voor installateurs van zonnepanelen en warmtepompen. Daarbij moeten we ons wel realiseren dat deze nieuwe vormen van energie ruimte kosten. Waar we vroeger onze energie ondergronds wonnen en zelfs ruimte erbij kregen door het ontginnen van turf, is dat met zonnewarmte en windenergie anders.

Behalve de energiewinning maakte ook de landbouw en industrie de afgelopen 200 jaar een behoorlijke ontwikkeling door. Momenteel is Drenthe bijvoorbeeld landelijke koploper in de hoogwaardige sojateelt.

Ik bedoel maar, de afgelopen 200 jaar is er enorm veel veranderd in dit gebied! En voornamelijk dankzij de Drenten zelf. De mensen hebben zich voor het grootste deel ontworsteld aan de uitzichtloze armoede en zich ontwikkeld ondanks zware omstandigheden. Door aan te pakken, kansen te zien en óók door samen te werken. Dat is waar het Drentse verhaal over gaat. Al 200 jaar en nog steeds, tot op de dag van vandaag.

Hoe mooi sluit dit alles aan op ons motto Doen zit in onze natuur, wat u hier in de hal gepresenteerd ziet. Dit motto laat zien dat wij Drenten aanpakkers zijn, en dat we op onze eigen Drentse manier samenwerken. We weten elkaar te vinden, we ondersteunen elkaars initiatieven en denken met elkaar mee. Doen zit in onze natuur heeft 8 ambassadeurs, waarvan een vijftal hier vanmiddag aanwezig is. En elk van hen heeft een bijzonder verhaal, En zoals ik het zie zijn dat allemaal verhalen over… geluk.

Ik zei net al dat de gedeputeerden veel werk verzet hebben en in het oogstjaar 2018 plannen gaan realiseren die moeten bijdragen aan nog meer gelukkige Drenten.

De plannen rond de energietransitie spelen daarin uiteraard een majeure rol. Gedeputeerde Tjisse Stelpstra is volop bezig met hernieuwbare energie en waterstof als energiebron. Binnen zijn portefeuille past het initiatief van Bert Hendriks van het bedrijf Groenleven. Bert Hendriks is een van de ambassadeurs van Doen zit in onze Natuur en voegt met zonnepanelen waarde toe aan al bestaande plaatsen, zoals het dak van de parkeerplaats bij het TT-circuit. Een prachtig voorbeeld van samenwerken, innovatie en ondersteuning door de Provincie. Volgende week presenteren we een vernieuwende manier van werken in de revisie van de omgevingsvisie. Dan gaan we, zoals ook verwoord in het coalitieakkoord, dingen mogelijk maken. Ruimte geven aan plannen voor onder andere duurzaamheid.

Gedeputeerde Cees Bijl is onder andere bezig met het ontsluiten van het brede verhaal van Drenthe door extra middelen beschikbaar te stellen voor musea. Dit jaar vieren we het 200 jarig bestaan van de Maatschappij van Weldadigheid. En hoe prachtig dat Het Pauperparadijs naar Carré gaat. Met 28 voorstellingen! Neemt u maar aan dat we die gelegenheid aangrijpen om Drenthe wederom op de kaart te zetten bij onze relaties, zoals we dat in 2017 deden met de Drentse ambassade.

Gedeputeerde Henk Brink kijkt onder andere terug op de succesvolle internationale campagne Top Dutch en op de ingebruikname van Groningen Airport Eelde als testlocatie van het vliegen met onbemande drones.  In 2018 beginnen we met de fietssnelweg tussen Assen en Groningen en ligt de focus op de A28. Want als je vooruit wil, is infrastructuur ongelooflijk belangrijk!

Zowel fysiek als digitaal en daarom maakt gedeputeerde Henk Jumelet zich ook hard voor breedband in heel Drenthe. Daarnaast stimuleert Jumelet agrarische ondernemers tot duurzaamheid en innovatie en maakt daarbij koppelingen met onze prachtige Drentse natuur. Een voorbeeld bij uitstek is het bedrijf van Bouke en Roy Meijer, van Melkveebedrijf Familie Meijer te Witteveen. Ook zij zijn ambassadeurs van Doen zit in onze natuur met hun moderne landbouw. Door te zorgen voor een gezonde bodem, kom je uiteindelijk uit bij duurzame melkproductie.  Ontzettend goed dat we ook dit bedrijf als provincie mogen ondersteunen!

Henk en ik gaan een brede zorgtafel opzetten, waaraan we met expertise van binnen en buiten Drenthe de vraagstukken met name in de ziekenhuiszorg van de komende jaren van antwoorden willen voorzien.

Graag wil ik onze eigen Provinciale Staten hier ook noemen. Zij zijn ons hoogste orgaan en zij lanceren ook initiatieven. In 2017 heeft een aantal statenleden vanuit verschillende fracties het project Vrouwen Kiezen op poten gezet, waarvan ik inmiddels ambassadeur mocht worden. Een initiatief dat ik zeer de moeite waard vind; gelijke bejegening blijft een actuele en prangende kwestie. Vrouwenkiesrecht is nog maar 100 jaar jong.

Dat brengt mij bij de komende gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart; hartstikke belangrijk en spannend voor velen van u hier aanwezig. Daarvoor wil ik u allen alvast zeer veel succes wensen; ik hoop dat colleges uit de verkiezingen voortvloeien waarmee we wederom goed kunnen samenwerken én ik hoop op een grote opkomst. Waar ik ook kom, zal ik actief uitdragen dat stemmen een groot goed is. Natuurlijk hoop ik dat bij de totstandkoming van de nieuwe colleges men niet uitsluitend focust op de eigen gemeentebelangen, maar ook de intergemeentelijke en Drentse samenwerking hoog op de college-agenda’s zet.

Met z’n vijven blijven we ons, zoals ik al zei, de komende tijd hard maken voor de werkgelegenheid én opleidingen in Drenthe. Onze eigen cijfers zijn iets rooskleuriger dan die van het CBS, maar het kan en moet beter. Ik heb voor mijn kandidaats in de zeventiger jaren van de vorige eeuw een scriptie geschreven over de veenarbeid in mijn provincie. In de 19e eeuw was het kommer en kwel voor de veenarbeiders. Zij verdienden een hongerloon, dat ze door de gedwongen winkelnering vaak snel kwijt waren en leefden onder erbarmelijke omstandigheden. Als voorzitter van SNN, wil ik me graag inzetten samen met VNO-NCW, MKB-Noord en de vakbeweging, om de noordelijke werkgelegenheid verder te laten groeien en de arbeidsomstandigheden te vervolmaken.

Het nieuwe kabinet en de Kamer kunnen en willen daarbij helpen. Zo is minister Schouten bezig om de regiodeals in te vullen. Daar zullen we samen - met de gemeenten - stevige inzet op plegen. Speerpunt daarbij is Zuid-Oost Drenthe, met onder meer de Dutch Tech Zone. Minister Wiebes kan ons helpen om hier innovatieve ondernemers te ruggesteunen en het energievraagstuk verder te tackelen. Minister van Engelshoven kan ondersteuning bieden om Veenhuizen en Frederiksoord tot werelderfgoed te laten verklaren en de kunsten en het onderwijs in onze provincie uitbouwen. Staatssecretaris Knops kan de samenwerking met onze oosterburen stimuleren. Minister Bruins kan meepraten aan de zorgtafel (hij is ook geboren en getogen in Drenthe). Minister Bijleveld kan er voor zorgen, dat onze kazernes open blijven. Minister van der Nieuwenhuizen en staatssecretaris Van Veldhoven gaan ons hopelijk helpen bij de problematiek met de A-28 en met een snel fietspad tussen Assen en Groningen. Minister Dekker kan de gevangenisgebouwen in Veenhuizen volledig overeind houden. Minister Grapperhaus moet zorgen voor voldoende politie-inzet. Mijn opvolgster van Ark kan de infrastructuur in de arbeidsmarktregio’s vervolmaken. Zo is er voor iedere bewindspersoon (en ook voor ieder Kamerlid) iets moois te doen in Drenthe. Ze zijn van harte welkom bij ons aan tafel en natuurlijk ook op werkbezoek in onze aanstekelijke provincie. Onze minister-president heeft zijn liefde voor Drenthe niet onder stoelen of banken gestoken in de videoboodschap bij mijn installatie en gelukkig komt hij altijd met veel plezier deze kant op, ook in zijn vrije tijd.

Datzelfde geldt uiteraard voor de mensen uit Brussel. Ook zij zijn van harte welkom om bij ons aan tafel te komen en met eigen ogen te aanschouwen wat voor een geweldige zaken hier met Europees geld tot stand worden gebracht.

Het aller-allerbelangrijkst blijft echter dat wij zelf vanuit Drenthe en vanuit het noorden als geheel geweldige ideeën blijven aandragen om Drenthe nog mooier te maken, zoals de initiatiefnemers van “Doen zit in onze natuur” ook hebben gedaan. De opdracht is om het welbevinden van alle Drenten te verbeteren. Laten we daar mooie tafels voor maken! Ik heb 3 fysieke tafels in de aanbieding: 1 ovale vergadertafel op het provinciehuis, 1 keukentafel in Den Haag en zeer binnenkort ook 1 keukentafel in Assen, waar ik binnen een paar weken ga wonen. Blijf ons tippen, via “tip de commissaris.nl” dan blijven wij samen met u aan de slag en gaan we er een prachtig jaar van maken!

Graag hef ik met u het glas om te toosten op het nieuwe jaar, het oogstjaar. Ik hoop u komend jaar vaak aan allerlei tafels op allerlei plekken te ontmoeten en wens u en alle Drenten een gelukkig 2018!

Veul heil en zegen veur 2018!