Voorbereiding

Stappen voorbereiding bodemenergiesystemen

Om te komen tot een goed werkend bodemenergiesysteem is het belangrijk om in de voorbereidingsfase de volgende 7 stappen te doorlopen.

Stap 1 : Bepaal of bodemenergie mag worden toegepast

  • In de provinciale omgevingsverordening (POV) van Drenthe is aangeven waar bodemenergie-systemen wel en niet mogen worden toegepast. In de regels voor het toepassen van bodemenergie-systemen is de ondergrond van Drenthe verdeeld in twee ondergrondse zones. In elke zone wordt met drie kleuren (3D-zone model) aangegeven of bodemenergie mag worden toegepast.
  • Er zijn twee zones waar beperkingen gelden voor bodemenergiesystemen. Zie voor de ligging hiervan de kaart van de zones 1 en 2. In de rode gebieden (zone 1) is de aanleg van bodemenergiesystemen verboden. In de oranje restrictie-gebieden (zone 2) krijgt u te maken met extra voorwaarden voor bodemenergiesystemen.
  • Bij vragen kunt u contact opnemen met de provincie Drenthe of  met de RUD Drenthe.

3D Zone model

Stap 2 : Bepaal de warmte- en koude-vraag van het gebouw

  • De warmte- en koudevraag van de woning of het gebouw waarvoor u het bodemenergiesysteem wilt aanleggen, bepaalt welk type bodemenergiesysteem het beste past voor uw situatie. Een advies-, bouw-en/of installatiebedrijf kan u helpen om de (verwachte) warmte- en koude-vraag van uw nieuwe of te renoveren woning of gebouw in te schatten.

Stap 3 : Bepaal de technische en economische haalbaarheid (quickscan)

  • Doe zelf of in samenwerking met een erkend advies- of installatiebedrijf een quickscan: hierin wordt de technische en economische haalbaarheid van een bodemenergiesysteem bepaald.
  • U kunt de gratis WKO-tool gebruiken om na te gaan of een bodemenergiesysteem mogelijk is op uw locatie. Ook geeft de tool u een globale indicatie van de kosten en terugverdientijd van het bodemenergiesysteem.
  • Een overzicht van erkende bedrijven is te vinden bij de lijst van erkende bedrijven op de website van  Rijkwaterstaat Leefomgeving. U kunt hier zoeken op:
    1. BRL 6000-21 (bovengronds deel (energiecentrales) bodemenergiesystemen), en
    2. BRL 11000 (ondergronds deel van installaties voor bodemenergie).
  • Onderdelen die bij de quickscan aan bod komen zijn o.a.: geschiktheid van de bodem, globale investeringskosten van het systeem, terugverdientijd.
  • De quickscan gaat niet in op de mogelijke effecten van het bodemenergiesysteem op de omgeving, zoals effecten op andere bodemenergiesystemen, verontreinigingen, natuur en bodem.
  • Op basis van de warmte- en koude-vraag (stap 2) en de quickscan kan een erkend bedrijf u adviseren in de mogelijkheden.

Beslismoment 1

Op basis van de quickscan heeft u indicatief overzicht van de kosten en baten en de technische geschiktheid van de bodem. U dient op basis hiervan een beslissing te maken om wel of niet een haalbaarheidsonderzoek te laten opstellen.

Stap 4 : Laat een haalbaarheidsonderzoek doen

  • In een haalbaarheidsonderzoek laat u door een erkend bedrijf een globaal ontwerp van het bodemenergiesysteem maken. Het bedrijf maakt daarvoor een meer nauwkeurige berekening van de verwachte  warmte- en koude-vraag en bepaalt het energieconcept.
  • Bij open bodemenergiesystemen brengt het bedrijf bij het haalbaarheidsonderzoek de effecten van het WKO-systeem op de omgeving in kaart. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om effecten op bebouwing en infrastructuur, natuur en landbouw en andere bodemenergiesystemen.
  • Voor open systemen met een debiet tot 50 m3/uur kan bij de aanvraag van de watervergunning met een verkorte effectenstudie worden volstaan. De methode voor de verkorte effectenstudie is beschreven in bijlage 3 van de Handreiking provinciale besluiten bodemenergiesystemen (BUM BE deel 1) van SIKB.
  • Bij gesloten bodemenergiesystemen hoeft men bij het haalbaarheidsonderzoek alleen de onderlinge beïnvloeding met andere bodemenergiesystemen te inventariseren. Andere effecten, zoals bijvoorbeeld effecten op bebouwing, zijn niet aan de orde.
  • Indien sprake is van een verontreiniging op de plaats waar u een bodemenergiesysteem wilt realiseren, neem dan bij voorbaat contact op met Provincie Drenthe (voor open systemen) of de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (voor gesloten systemen).

Beslismoment 2

Het haalbaarheidsonderzoek geeft u een overzicht van het ontwerp, de mogelijke effecten en de verwachte kosten en baten. Op basis daarvan kunt u beslissen om wel of niet over te gaan tot de volgende stap.

Stap 5 : Laat een definitief ontwerp opstellen

  • Laat een erkend bedrijf een gedetailleerd en definitief ontwerp van het systeem maken.
  • Laat op basis van het ontwerp een offerte opstellen voor de realisatie van het systeem. Bij grote bodemenergiesystemen, bijvoorbeeld voor grote kantoren of bedrijfspanden, is het raadzaam om de realisatie van het systeem via een aanbestedingsprocedure in de markt te zetten. Bij keuze voor een aanbestedingsprocedure is het nodig dat u ter voorbereiding daarvan een bestek laat opstellen door een erkend bedrijf.

Warmte wisselaar 2

Stap 6 : Doe een melding of vergunningaanvraag

  • Op grond van de landelijke regelgeving is de aanleg en het gebruik van bodemenergiesystemen meldingsplichtig of vergunningsplichtig.
  • In het Stroomschema besluiten (pdf, 84 kB) kunt u bepalen of u een melding of een vergunningaanvraag moet doen.
  • Voor open systemen dient u een watervergunning aan te vragen via Omgevingsloket Online (OLO)
  • Voor gesloten systemen is in alle gevallen een melding verplicht. De melding wordt ingediend via:
    - Omgevingsloket Online (OLO) bij gesloten systemen buiten 'Wet milieubeheer inrichtingen' die zelf ook geen inrichting in de zin van de Wet milieubeheer zijn;
    Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) bij gesloten systemen binnen 'Wet milieubeheer inrichtingen of die zelf een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer zijn.
  • Voor gesloten systemen met een bodemzijdig vermogen van 70 kW of meer en voor gesloten systemen binnen interferentiegebieden, moet u naast het doen van een melding ook een vergunning aanvragen. Hiervoor gebruikt u Omgevingsloket Online (OLO).
  • Voor vragen over de procedure voor melding of vergunningverlening voor gesloten bodemenergie-systemen kunt u contact opnemen met de gemeente of met RUD Drenthe.

Stap 7 : Check alle voorbereidingsverplichtingen

  • Controleer of, onder stap 6 aangevraagde vergunning(en) zijn vergund en /of melding(en) zijn verricht.

Met de afronding van stap 1 tot en met 7 is de voorbereidingssfase gereed. Nadat de benodigde vergunningen zijn ontvangen kunt u starten met de Realisatie.

Laatst bijgewerkt op 27 september 2017.